Oktyabrın 25-də XX əsrin ən nüfuzlu rəssamlarından biri və kubizmin (Jorj Brakla birlikdə) yaradıcısı Pablo Pikassonun anadan olmasının 145 ili tamam olur. O, 91 illik ömrünün təxminən 80 ilini sənətə həsr edib. Pikasso hətta ən məhsuldar peşəkar rəssam kimi “Ginnesin Rekordlar Kitabı”na düşüb. O, təxminən 13 500 rəsm və şəkil, 100 000 qravüra, 34 000 kitab illüstrasiyası, 300 heykəl və keramika məmulatı yaradıb.
Bizim.Media xəbər verir ki, onun tərcümeyi-halı və yaradıcılığı haqqında ətraflı məlumat RBC Life-ın materialında yer alıb.
Gənc dahi
Pablo Pikasso 1881-ci ildə İspaniyanın Malaqa şəhərində anadan olub. Atası Xose Ruis Blasko rəssam və rəsm müəllimi idi. Pikassonun rəssamlıq qabiliyyəti 10 yaşında, atasından rəsm çəkməyi öyrənməyə başlayanda üzə çıxıb.
Britannica-nın qeyd etdiyi kimi, atası tezliklə öz ambisiyalarını oğluna yönəldib və onun ilk sərgisinin təşkilinə kömək edib. Həmin vaxt gənc istedadın 13 yaşı var idi.
1897-ci ildə o, Pablo Ruis adı ilə paytaxt Madriddəki San-Fernando Kral Akademiyasına daxil olub. Lakin oradakı tədris üsulu onu heyran etməyib və o, getdikcə daha çox diqqətini həyatı müşahidə etməyə yönəldib. Bundan başqa, Prado Muzeyində ispan rəssamlığını kəşf edib. Məsələn, 1898-ci ildə Fransisko Qoyanın əsərlərini köçürüb.
Həmin 1898-ci ildə Pablo Ruis xəstələnib və Kataloniyanın Orta-de-Ebro kəndində sağalıb. Daha sonra ailəsinin 1895-ci ilin payızında köçdüyü Barselonaya qayıdıb. O, akademik rəssamlıq təhsilini yarımçıq qoymaq qərarına gəlib və anası Mariya Pikasso Lopesin soyadına getdikcə daha çox üstünlük verməyə başlayıb. Rəssam əsərlərini daha tez-tez P. R. Pikasso adı ilə imzalayıb, 1901-ci ilə qədər isə adından “Ruis” soyadını tamamilə çıxarıb.
Dostu Karlos Kasagemasla birlikdə Parisdə uğur qazanmağa yollanıb. Fransada onun üçün əsas kəşflərdən biri rəng olub: Vinsent van Qoqun parlaq rəngləri, yeni dəb və Ümumdünya sərgisinin keçirildiyi şəhərin özü.
Kədər və yoxsulluq mövzusu
İspaniyaya qayıtdıqdan sonra Pikasso Malaqada Kasageması sevgi münasibətlərindəki uğursuzluqdan yayındırmağa çalışıb. Daha sonra Madridə gedib. Kasagemas isə Fransaya qayıdıb, onu rədd edən qadını öldürməyə cəhd göstərib, sonra isə öz həyatına son qoyub.
Kasagemasın ölümü Pikassonun yaradıcılığında “mavi dövr” adlanan mərhələnin başlanğıcı ilə əlaqələndirilir. Bu dövr rəssamın əsərlərində üstünlük təşkil edən rəngə görə belə adlandırılıb.
Sonralar rəssam dostu və bioqrafı Pyer Deksə Kasagemas haqqında düşüncələrin onu mavi tonlarda rəsm çəkməyə sövq etdiyini deyib. 19 yaşlı Pikasso mavi rəngdən “ağrı və boşluğu ifadə etmək üçün” istifadə edirdi. Soyuq rəng palitrası onun yoxsulluq, ruh düşkünlüyü, yaradıcılıq əzabı və kədər hisslərini ifadə edirdi.
Pikassonun yaradıcılığında mavi (1901–1904), çəhrayı (1904–1906), Afrika (1906–1909) dövrləri, həmçinin kubizm — analitik və sintetik (1908–1917), klassik (1917–1925) və sürrealist (1925–1936) dövrlər fərqləndirilir.
Kasagemasın ölümü Pikassonun həyatında ilk itki deyildi. 1895-ci ildə onun yeddi yaşlı bacısı, 1899-cu ildə isə Barselonadakı rəssam çevrəsindən olan Ortensi Gel-i-Gel vəfat edib.
Pikassonun yaradıcılığında “mavi dövr” müşahidələrə əsaslanan dekorativ sənətdən simvolik, emosional baxımdan zəngin ifadə tərzinə keçidi ifadə edirdi. Bu dövrə “Həyat”, “Oturan qadın”, “Küpəli kor dilənçi”, “Oğlanla yaşlı yəhudi” kimi əsərlər daxildir.
1904-cü ilin yazında Pikasso Parisə birdəfəlik köçmək qərarına gəlib. Onun əsərlərində sirk sənəti ilə bağlı yeni çalarlar və mövzular meydana çıxıb. Bu dövr “çəhrayı dövr” kimi tanınır. “Top üzərində qız”, “Komediyantlar ailəsi (Harlekin və ailəsi)” və digər əsərlər həmin mərhələyə aiddir. Rəng palitrasında keramika, insan bədəni və torpaq çalarları görünməyə başlayıb.
Pikassonun şəxsi həyatında da dəyişikliklər baş verib. 1904-cü ilin sonunda onun Fernanda Olivye adlı sevgilisi olub.
Fernandanın varlığı, xüsusilə onların İspaniyanın Qosol şəhərinə səfəri rəssamı kubizmin yaranmasına gətirib çıxaran bir sıra əsərlər yaratmağa ruhlandırıb.
Fernanda Olivye (əsl adı Ameli Lanq) Pikassonun ilk muzası kimi tanınır. Sonralar o, rəssamla münasibətləri haqqında iki kitab yazıb. Lanq 1881-ci ildə Parisdə anadan olub. Çətin uşaqlıq keçirib və onu öz iradəsinə zidd olaraq ərə vermək istəyən anasının bacısının himayəsinə düşüb. Lanq ondan qaçıb və nəticədə başqa bir kişinin həyat yoldaşı olub. Həmin kişi ilə pis rəftarına görə 1900-cü ildə ayrılıb. Təxminən eyni dövrdə şəxsiyyətini gizli saxlamaq üçün təxəllüs götürmək qərarına gəlib. Parisdə rəssamlar üçün naturaçı kimi poza verib.
1911-ci ildə Pikassonun yeni muzası Yev Qel olub. O, 1915-ci ildə ölənədək rəssamın sevgilisi olaraq qalıb. Yev vərəmlə mübarizədən sonra vəfat edib.
Ayrılıqdan sonra Fernanda Olivye dolanışığını təmin etmək üçün müxtəlif işlərdə çalışmalı olub. O, kassir, qəssab və antikvar əşyalar satıcısı işləyib, eyni zamanda rəsm dərslərinə qatılıb.
1930-cu ilə qədər Pikassonun ilk muzası özü də dünya şöhrətli rəssama çevrilib. O, 1966-cı ildə 84 yaşında vəfat edib.
Bizim.Media
