MüxalifÉ™t bilÉ™rÉ™kdÉ™n vÉ™ ya bilmÉ™yÉ™rÉ™kdÉ™n bütün vaxtını, enerjisini daxili çəkiÅŸmÉ™lÉ™rÉ™ qarşılıqlı atışmalara “MÅžâ€-nın sÉ™dri RüstÉ™m İbrahimbÉ™yovun gÉ™lib-gÉ™lmÉ™yÉ™cÉ™yinin müzakirÉ™lÉ™rinÉ™ sÉ™rf etmÉ™klÉ™ É™sas mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rdÉ™n yayınıb. Çox mühüm vÉ™zifÉ™lÉ™r öz hÉ™llini gözlÉ™yir vÉ™ bunun üçün qalan vaxt isÉ™ çox azdır, bÉ™lkÉ™ dÉ™ çatmayacaq vÉ™ seçki mütlÉ™q tÉ™xirÉ™ salınmalıdır.
Æsas müvzuya baÅŸlamadan öncÉ™ qeyd etmÉ™k istÉ™yirÉ™m ki, R.İbrahimbÉ™yovun gÉ™lib-gÉ™lmÉ™mÉ™sinin qızğın müzakirÉ™lÉ™rinÉ™ giriÅŸÉ™n dostlarımızın hamısı gözÉ™l bilirlÉ™r ki, seçkinin taleyi R.İbrahimbÉ™yovun avqustun 1-dÉ™, ya sentyabrın 30-da gÉ™lmÉ™sindÉ™n qÉ™tiyyÉ™n asılı deyil.
R.İbrahimbəyov boks və ya güləş yarışına getmir ki, vaxtında rinqə çıxmasa ona texniki məğlubiyyət verilsin. Bəziləri isə qəsdlə rejimin sərmayəsi qarşılığında bu gün müxalifətin qarşısında duran vəzifələrin vacibliyi baxımından ardıcıllığının müəyyən edilməsinə mane olur, ictimai şüura tərəddüd, şübhə, qorxu, yersiz ehtiyatlılıq, pessimizmi əhvalı aşılayır.
Təəssüf! Mən bütün dostlarımızı bu vacib, məsuliyyətli tarixi məqamda öz hərəkətlərinə diqqətli olmağa çağırıram.
Prezident seçkilərinin taleyi müxalifətin birləşməsindən, vahid namizədlə çıxış etməsindən, hətta bütün dünyanın onu dəstəkləməsindən qətiyyən asılı deyil – indiki şəraitdə.
Təbii ki, normal qanuni seçki mühitində bu şərtlər qələbəyə şəksiz təminat verən siyasi şərtlər kimi dəyərləndirilməlidir.
Nə demək istəyirəm?
YAP adı altında, yəni siyasi don geyindirilən cinayətkar qruplar tərəfindən qanunsuz yollarla hakimiyyəti zəbt edənlər, bu hakimiyyəti uzun müddət əldə saxlamaq üçün qanunsuzluq bazası yaratmışlar. Başqa sözlə bundan sonra da, öz cinayətlərinə, məsələn, seçkilərin saxtalaşdırılması ilə hakimiyyəti əldə saxlamağa qanuni yol açmaq üçün qanunlar qəbul etmişlər.
Bu qanunların başında Seçki Məcəlləsi durur. Seçkinin, istər prezident, istər parlament, istər bələdiyyə, istərsə də referendumların taleyini həll edən bu Məcəllədə 3 maddə:
24-30-36-cı maddələr həll edir.
AR Seçki Məcəlləsinin 24-cü maddəsinə əsasən,
“24.1. Mərkəzi Seçki Komissiyası 18 üzvdən ibarətdir.
24.2. Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvləri Milli Məclis tərəfindən seçilir.
24.3. Mərkəzi Seçki Komissiyasının 6 üzvü deputatları Milli Məclisdə çoxluq təşkil edən və onların namizədliklərini təqdim edən siyasi partiyanı, 6 üzvü heç bir siyasi partiyaya mənsub olmayan (müstəqil) və onların namizədliklərini təqdim edən deputatları, 6 üzvü deputatları Milli Məclisdə azlıq təşkil edən və onların namizədliklərini təqdim edən siyasi partiyaları təmsil edir. Müstəqil deputatları Mərkəzi Seçki Komissiyasında namizədlikləri onlar tərəfindən irəli sürülmüş müstəqil, dövlət qulluğunda olmayan, bir qayda olaraq, hüquqşünaslar təmsil edirlər. 2 namizəd maraqlı tərəflərlə razılaşdırılır: bir namizəd Milli məclisdə çoxluq təşkil edən siyasi partiyanın nümayəndələri ilə, digər namizəd isə deputatları Milli Məclisdə azlıq təşkil edən siyasi partiyaların nümayəndələri ilə.
24.4. Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvləri ali təhsilli olmalıdırlar.
Bu maddÉ™nin 3-cü bÉ™ndindÉ™ki, MSK-nın təşkili prinsipini haradan götürüblÉ™r? Bu prinsip hansı mÉ™ntiqlÉ™ qÉ™bul edilib? Fikir verin: MSK-nın 6 üzvü deputatları Milli MÉ™clisdÉ™ çoxluq təşkil edÉ™n vÉ™ onların namizÉ™dliklÉ™rini tÉ™qdim edÉ™n siyasi partiyanı, 6 üzvü heç bir siyasi partiyaya mÉ™nsub olmayan (müstÉ™qil) vÉ™ onların namizÉ™dliklÉ™rini tÉ™qdim edÉ™n deputatları, 6 üzvü deputatları Milli MÉ™clisdÉ™ azlıq təşkil edÉ™n vÉ™ onların namizÉ™dliklÉ™rini tÉ™qdim edÉ™n siyasi partiyaları tÉ™msil edirâ€.
Ardı daha maraqlıdır, özünüz oxuyun.
Bu prinsipi partiyaların maliyyələşməsində tətbiq etmək, hardasa, anlaşılan və qəbul ediləndir. Hansı partiya çox əziyyət çəkir, xalqın etimadını daha çox qazanır və parlamentdə daha çox yer tutur, o da daha çox pul almalıdır.
Yəni: Hər kəsə əməyinə görə.
Bu prinsipin MSK və digər seçki komissiyalarının təşkilində tətbiq edilməsi hansı məntiqə sığır?
ÆvvÉ™la, elementar bir versiya: SeçkilÉ™rdÉ™n sonra, seçkidÉ™ qalib gÉ™lmiÅŸ vÉ™ parlamentdÉ™ çoxluq təşkil edÉ™n siyasi partiya vÉ™ MM-dÉ™ azlıq təşkil edÉ™n siyasi partiyalar buraxılır, dağılır vÉ™ siyasi sÉ™hnÉ™dÉ™n çəkilirlÉ™r. NÉ™zÉ™ri cÉ™hÉ™tdÉ™n, elÉ™ praktik baxımdan da, mümkündürmü? Mümkündür! Onda MSK-dakı bu 6-lar kimi tÉ™msil edÉ™cÉ™klÉ™r vÉ™ ya olmayan siyasi partiyaların adından çoxluqda vÉ™ azlıqda olan “partiyalar†necÉ™ danışacaq vÉ™ MSK-ya nümayÉ™ndÉ™lÉ™r verÉ™cÉ™klÉ™r?
İkincisi, təsəvvür edək ki, seçkilərdə bütün 125 dairənin hamısında yalnız bitərəflər, yəni heç bir partiyaya mənsub olmayan (müstəqil) adamlar qalib gəldi. Bu halda Seçki Məcəlləsinin 24-cü maddəsindəki „prinsip†necə tətbiq olunacaq və MSK necə təşkil olunacaq? Müstəqillər 6 namizəd verdilər, bəs qalan 12 namizədi kim verəcək? Necə olacaq? MSK-sız qalacağıq? Bu hal Seçki Məcəlləsinin 154-cü maddəsinə uyğun olaraq da yarana bilər.
Üçüncüsü, seçkidən dərhal sonra, qalib gələn „müstəqillər“ öz namizədliklərindən imtina edib müxtəlif partiyalara keçdilər. Bu halda necə olacaq? MSK-nın 6 üzvünü haradan tapacaqlar?
Dördüncüsü, parlamentə düşmüş azlıq təşkil edən siyasi partiya üzvləri, eləcə də çoxluq təşkil edənlər öz partiyalarından istefa verib „müstəqil“ləşdilər. Onda necə? MSK-nın qalan 12 üzvü haradan tapılacaq?
Beşincisi, parlamentdə bütün partiyalar bərabər səs topladılar. Çoxluq təşkil edən və ya azlıqda qalan olmadı. Onda necə?
MSK-ya namizədlərin verilməsində siyasi partiyaların parlamentdəki sayları, yəni partiyalılıq prinsipi haradan götürülüb və qanuni əsası hardadır?
Axı, indi qüvvədə olan Seçki Məcəlləsinin 143-cü maddəsinə əsasən, (Milli Məclisə seçkilərin əsasları)
“Milli MÉ™clisÉ™ birmandatlı seçki dairÉ™lÉ™ri üzrÉ™ 125 deputat (bir dairÉ™dÉ™n — bir deputat) seçilirâ€.
YÉ™ni parlament seçkilÉ™ri majoritar seçki sistemi ilÉ™ aparılır vÉ™ proporsional sistem „ulu öndÉ™r“ tÉ™rÉ™findÉ™n ləğv edilib. Onda bu MSK-da vÉ™ digÉ™r komissiyalarda partiyalılığın É™sas götürülmÉ™sinin qanuni bazası varmı? ÆlbÉ™ttÉ™ yoxdur. Ola da bilmÉ™z. Axı proporsional sistem özü yoxdur.
Bir sözlə, yuxarıdakı 5 variantın hər biri nəzəri və praktiki baxımdan mümkün olduğu üçün MSK-nın, DSK-nın və Məntəqə SK-nın təşkili ilə bağlı Seçki Məcəlləsinin 24, 30 və 36-cı maddələrindəki „prinsip“i obyektiv hesab etmək mümkün deyil.
Prinsip sözünü ona görə dırnaqda yazıram ki, bu həqiqətən prinsip deyil: Hakimiyyəti qanunsuz yollarla ələ keçirib, qanunsuz yollarla da əldə saxlamanın, daha doğrusu,diktaturanın, avtoritarizmin və oxlokratiyanın qurulma mexanizmidir.
YAP adlı qurumun adının hallandırılması isə, sadəcə olaraq bir mütəşəkkil cinayətkar birliyin fəaliyyətinə qanuni-siyasi don geydirməyə xidmət edir.
Seçki Məcəlləsinin 19.3-cü maddəsində diktatura özünün gələcəyini qanuni baxımdan daha da möhkəmlədib:
“Seçki komissiyasının sədri MM-də deputatları çoxluq təşkil edən siyasi partiyanı təmsil edir“.
Bu demokratiyanın qıcqırmasıdır.
Birinci cümlədə „Seçki Komissiyasının (MSK-da həmçinin sədr müavini), iki katibi seçki komissiyasının birinci iclasında açıq səsvermə seçilirlər“ yazanlar, gələcəklərindən arxayın deyillər deyə sonrakı cümlədə tələb edirlər ki, Seçki Komissiyasının sədri çoxluqdan olmalıdır. Qınanmayacaqlarına əmin olsaydılar Məzahir Pənahovun adını elə birbaşa Seçki Məcəlləsinin 19-cu maddəsinə yazardılar ki: sədr Məzahir seçilməlidir.
Bu məsələyə prezident seçkiləri və referendum baxımından yanaşanda həmin prinsipin yararsızlığı və qeyri-obyektivliyi daha aydın görsənir.
Təsəvvür edək ki, prezident seçkilərində iştirak edən 3 namizədin 3-ü də “müstəqil“dir, heç bir partiyanın üzvü deyillər. Onda soruşuram müxalifət partiyaların MSK-nın 2/3-sini təmsil edən, konkret siyasi mövqeləri olan və prezidentliyə namizədlərin tanımadığı „müstəqil“lərdən ibarət adamlara onlar niyə etibar etməlidirlər və prezidentliyə namizədlər özləri hansı vasitələrlə MSK və digər seçki komisiyalarının işinin obyektivliyini təmin edə bilər və nəzarət edə bilərlər???
Çünki Seçki Məcəlləsinin 25-ci maddəsinə (MSK üzvləri) əsasən,
„MÉ™rkÉ™zi Seçki Komissiyası Prezident seçkilÉ™rini vÉ™ Milli MÉ™clis deputatlarının seçkilÉ™rini, hÉ™mçinin referendumların, bÉ™lÉ™diyyÉ™lÉ™rÉ™ seçkilÉ™rin hazırlanmasını vÉ™ keçirilmÉ™sini tÉ™min edirâ€.
Seçki Məcəlləsinin 41-ci maddəsinə əsasən,
“VÉ™tÉ™ndaÅŸlar seçkilÉ™rdÉ™ vÉ™ referendumda bÉ™rabÉ™r É™saslarla iÅŸtirak edirlÉ™râ€.
Seçki Məcəlləsinin 55.1-ci maddəsinə əsasən,
“Bütün namizÉ™dlÉ™r bÉ™rabÉ™r hüquqa malikdirlÉ™r vÉ™ bÉ™rabÉ™r öhdÉ™liklÉ™r daşıyırlar.â€
Seçki Məcəlləsinin 69.1-ci maddəsinə əsasən,
“QeydÉ™ alınmış bütün namizÉ™dlÉ™r vÉ™ referendum üzrÉ™ təşviqat qrupları onların statusları nÉ™zÉ™rÉ™ alınmaqla bÉ™rabÉ™r hüquqa malikdirlÉ™r vÉ™ bÉ™rabÉ™r vÉ™zifÉ™lÉ™r daşıyırlar.â€
Bu necÉ™ bÉ™rabÉ™rlikdir ki, İlham Æliyevin MSK-da vÉ™ digÉ™r komissiyalarda partiya 6 üzvü, 1 razılaÅŸdırılmış üzvü, azlıq təşkil edÉ™nlÉ™r adı altında qlaflanmış É™lavÉ™ 6 üzvü vÉ™ yenÉ™ “müstÉ™qilâ€lÉ™r adlı É™lavÉ™ 5üzvü var. DigÉ™r namizÉ™dlÉ™rin, mÉ™sÉ™lÉ™n RüstÉ™m İbrahimbÉ™yovun 1 nÉ™fÉ™r dÉ™ olsun nümayÉ™ndÉ™si yoxdur??? Budurmu bÉ™rabÉ™rlik?
İndiki prinsiplə təşkil edilmiş seçki komissiyalarının paritet əsaslarda formalaşdırılmasını tələb etməliyik, yoxsa “nə vaxt gəldi- nə vaxt getdi†kimi daxili çəkişmələrə enerjimizi itirməliyik?
Seçki Məcəlləsinin 117-ci maddəsinə (referendum yolu ilə həll edilən məsələlər) əsasən,
“Referenduma çıxarılan mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™r AzÉ™rbaycan Respublikası Konstitusiyasının 3-cü maddÉ™sinin I vÉ™ II hissÉ™lÉ™ri ilÉ™, 11-ci maddÉ™sinin III hissÉ™si ilÉ™ vÉ™ 152-ci maddÉ™si ilÉ™ müəyyÉ™n edilirâ€.
Konstitusiyanın 3-cü maddəsinin I və II hissəsinə əsasən,
“I. Azərbaycan xalqı öz hüquqları və mənafeləri ilə bağlı olan hər bir məsələni referendumla həll edə
bilər.
II. Aşağıdakı məsələlər yalnız referendumla həll oluna bilər:
1) Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının qəbul edilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi;
2) Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədlərinin dəyişdirilməsi.
III. Aşağıdakı məsələlər üzrə referendum keçirilə bilməz:
1) vergilər və dövlət büdcəsi;
2) amnistiya və əfv etmə;
3) seçilməsi, təyin edilməsi və ya təsdiq edilməsi müvafiq olaraq qanunvericilik və (və ya) icra
hakimiyyəti orqanlarının səlahiyyətlərinə aid edilmiş vəzifəli şəxslərin seçilməsi, təyin edilməsi və ya
tÉ™sdiq edilmÉ™siâ€,
11-ci maddəsinin III bəndinə əsasən,
“Azərbaycan Respublikasının ərazisi özgəninkiləşdirilə bilməz. Azərbaycan Respublikası öz
ərazisinin heç bir hissəsini heç bir şəkildə kimsəyə vermir; yalnız Azərbaycan Respublikası Milli
Məclisinin qərarı ilə Azərbaycanın bütün əhalisi arasında referendum keçirmək yolu ilə Azərbaycan
xalqının iradÉ™si É™sasında dövlÉ™t sÉ™rhÉ™dlÉ™ri dÉ™yiÅŸdirilÉ™ bilÉ™râ€
və 152-ci maddəsinə əsasən,
“Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının mətnində dəyişikliklər yalnız referendumla qəbul edilə
bilÉ™râ€
Bütün bu mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rin MSK-da olan çoxluq vÉ™ ya azlıq təşkil edÉ™n partiya üzvlÉ™rinÉ™, elÉ™cÉ™ dÉ™ “müstÉ™qilâ€lÉ™rÉ™ aidiyyatı var. MÉ™sÉ™lÉ™n, niyÉ™ bu mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rÉ™ xalqın münasibÉ™tini müəyyÉ™nləşdirÉ™rkÉ™n YAP MSK-da olmalı, ElmlÉ™r Akademiyasının,___________________, É™lillÉ™rin, hÉ™mkarlar təşkilatlarının nümayÉ™ndÉ™lÉ™ri olmamalıdır? Bunu kim vÉ™ hansı kriteriyalara görÉ™ müəyyÉ™nləşdirib?
Bir sözlÉ™, indiki Seçki MÉ™cÉ™llÉ™si bütövlükdÉ™ qanunsuz üsullarla É™lÉ™ keçirilmiÅŸ hakimiyyÉ™tin É™ldÉ™ saxlanılmasına xidmÉ™t edir. MÉ™n yalnız 3 maddÉ™yÉ™ 24, 30, 36-ya toxundum. MÉ™cÉ™llÉ™dÉ™ nÉ™ qÉ™dÉ™r belÉ™ nöqsanlar var ki, onlar mütəşəkkil cinayÉ™tkar dÉ™stÉ™ tÉ™rÉ™findÉ™n düşünülmüş ÅŸÉ™kildÉ™ edilib vÉ™ bu gün dÉ™ mÉ™hz bu “qanuni†imkanlarına arxayındırlar. Onların “MÅžâ€, RüstÉ™m İbrahimbÉ™yov vÉ™ müxalifÉ™t haqqında hay-küylÉ™ri siyasi texnologiya olub, diqqÉ™t yayındırmaq, vaxt öldürmÉ™k üçündür. Bütün AzÉ™rbaycan vÉ™ dünya birləşsÉ™ dÉ™, RüstÉ™m İbrahimbÉ™yov tÉ™k namizÉ™d, İsa QÉ™mbÉ™r ehtiyat namizÉ™d olsa da, bütün xalq R.İbrahimbÉ™yova sÉ™s versÉ™ dÉ™, MSK-dakı “666†İlham Æliyevi prezident elan edÉ™cÉ™k. Ona görÉ™ dÉ™, RüstÉ™m İbrahimbÉ™yovun Bakıya nÉ™ vaxt gÉ™lÉ™cÉ™yindÉ™n , ehtiyat namizÉ™din kimliyindÉ™n vacib mÉ™sÉ™lÉ™ Respublikada normal, azad, bÉ™rabÉ™r seçki mühitinin yaradılmasıdır. Bu istiqamÉ™tdÉ™ isÉ™ ilk vÉ™zifÉ™ namizÉ™dlÉ™rin hüquqlarını bÉ™rabÉ™r ÅŸÉ™kildÉ™ qoruyan, paritet É™saslarda təşkil edilÉ™n MSK-nın yaradılmasıdır-Seçki MÉ™cÉ™llÉ™sindÉ™ dÉ™yiÅŸiklik edilmÉ™si uÄŸrunda qÉ™ti mübarizÉ™dir. Rejim qÉ™sdlÉ™, É™vvÉ™lcÉ™dÉ™n düşünülmüş ÅŸÉ™kildÉ™ elÉ™ iÅŸ aparıb ki, buna vaxt qalmasın. Ona görÉ™ dÉ™, seçkilÉ™rin tÉ™xirÉ™ salınması vÉ™ Seçki MÉ™cÉ™llÉ™sinin yenidÉ™n iÅŸlÉ™nmÉ™si istiqamÉ™tindÉ™ iÅŸ aparılmalıdır. Æks tÉ™qdirdÉ™ bu rejim özünü dÉ™, xalqı da qan içindÉ™ boÄŸmaÄŸa vÉ™ xarici qüvvÉ™lÉ™rin müdaxilÉ™sinÉ™ sürüklÉ™yÉ™cÉ™kdir.
Mənim onlara yazığım gəlir. Xalqın onsuz da itirməyə heç nəyi yoxdur.
Qurban Məmmədov .


































































































