Bu ad mənə tanışdır. Babamın da, oğlumun da adı Rəsuldur. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin adını çəkməkdən ehtiyat edənlərdən fərqli olaraq, 30-40 il bundan əvvəlxa0 dostlarıma göndərdiyim bəzi yazılarımı Zamin Rəsulzadə təxəllüsü ilə yazırrdım. Zamin adımdakı hərflərin yer dəyişməsi, Rəsulzadəxa0 soyadı daxa0 babamxa0 şamaxılı Rəsul Nəsrəddin oğlu İsmayılovun adı ilə ilgilidir.
Oxucuları intizardan qurtarmaq üçün deyim ki,xa0 bu yazıda söhbət Azərbaycan Milli Şurasının sədri Məmməd Əmin Rəsulzadənin (1884-1955) atasının tərcümeyi-halı ilə ilgilidir.
xa0Arxivdə maarifçılık və dil materiallarına aid sənədlər üzərində işləyərkən, görkəmli maarifçı din xadimlərinin həyat və yaradıcılığını oyrənərkən Rəsulzadə soyadına rast gəldim. Materiallarla tanışlıq üçün arxivə sifarış verdim:
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivi (ARDTA). 290 nömrəli fond, saxlama vahidi -2266.
Cəmisi 10 səhifəlik materialdır.. Lakinxa0 uzun illər boyu qaranlıqda qalanxa0 bu səhifələrdə yatan tariximiz- tariximiz üçün əvəzsiz mənbədir.
Sənədlər toplusunun tərcüməsi belədir:
Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvü AXUND MOLLA HACI AÄžA( o həm də AXUND HACI MOLLA ƏLƏKBƏRDİR ) RƏSULZADƏNİN FORMULYAR SİYAHISI
17 mart 1901-ci ildə tərtib olunmuşdur.
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 *
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ФОÐxa0МУЛЯÐxa0Ðx9dЫЙ СПИСОК
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ЧЛЕÐx9dÐx90 БÐx90КИÐx9dСКОГО ГУБЕÐxa0Ðx9dСКОГО ШИИТСКОГО МЕДЖЛИСÐx90
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 Ðx90ХУÐx9dДÐx90 ГÐx90ДЖИ МОЛЛÐx90 Ðx90ГÐx90
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 (он же Ðx90ХУÐx9dД ГÐx90ДЖИ МОЛЛÐx90 Ðx90ЛИ Ðx90КБЕÐxa0) Ðxa0Ðx90СУЛZÐx90ДЕ
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 СоÑx81тавлен 17 марта 1901 года.
xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 *
Formulyar siyahıdan məlum olur ki, Molla Ağa (Axund Hacı Molla Əli Əkbər Rəsulzadə Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvüdür, 54 yaşı var, şiə təriqətinə mənsubdur. Fərqlənmə nişanı yoxdur. İldə 300 rubl maaş alır. (365 gündə... Məhəmməd anadan olan il -366 gün idi, uzun fevrallı il idi, il 4 rəqəminə qalıqsız bölünürdü).
Formulyar siyahıda Axund Molla Ağanın ruhani zümrəsindən olması və ailənin ata-baba mülkü haqqında da məllumat var: Bakının Spasski küçəsində 155 nömrəli evdə qardaşları ilə şərikli mülkü -evi və həyəti var. Axundun Bakıda Xoca Həsən küçəsində (N 29) ayrıca evi və həyəti də var. Bakıda ev tərbiyə və təhsili alıb (xüsusi məktəb bitirməyib-N.N.).
Bakı qubernatorunun 7 may 1888-ci il tarixli 7088 nömrəli əmri ilə Hacı Pirverdi məscidinə prixod mollası təyin olunub. Elə həmin qubernatorun 02 noyabr 1892-ci il tarixli 1692 nömrəli əmri ilə Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvü təyin olunub.
Formulyar siyahıda Axund Hacı Molla Ağanın ( Axund Hacı Molla Əli Əkbərin ailə vəziyyətindən də danışılır: arvadı Bakı sakini ZİNƏT XAHIM MƏŞƏDİ ZAL qızıdır.
Oğlu MƏHƏMMƏD ƏMİN 29 fevral 1884 -cü ildə, qızı Şəhrəbanu isə 9 sentyabr 1888-cı ildə anadan olub.
Maraqlıdır ki, M.Ə.Rəsulzadənin təvəllüdü bütünxa0 elmi mənbələrdə 31 yanvar 1884-cü il göstərilir. M.Ə.Rəsulzadəninxa0 doğum gününün oxuduğumuz digər mənbələrdə 31 yanvar 1884-cü il göstərilməsi, yəqin ki, digər arxiv sənədlərə əsaslanır. Belə bir sənədin elmi içtimaiyyətin, eləcə də adixa0 oxucuların diqqətinə yönəldilməsi faydalı olardı.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev cənablarınınxa0 22 noyabr 2013-cü ildə imzaladığı M.Ə.Rəsulzadənin 130 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərancam Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banilərindən biri,xa0xa0 Azərbaycan Milli Şurasının sədrixa0 M.Ə.Rəsulzadənin həyat və fəaliyyətinixa0 hərtərəfli öyrənməyə ideoloji zəmin yaratmışdır. M.Ə.Rəsulzadənin maraqlıxa0 həyat yolunun, ədəbi və ədəbi-publisistik irsininxa0 ciddi araşdırılmasıxa0 tariximizin arxivlərdəxa0 hələ tam açılmayanxa0 qaranlıqxa0 səhifələrini işıqlandıra bilər.
xa0
Aşkarladığımız yeni sənədlərdəkixa0 maraqlı məqamlar, ələlxüsus, Məmməd Əmin Rəsulzadənin 29 fevral 1884-cü ildə anadan olması faktı Azərbaycan Cümhuriyyətixa0 Milli Şurasının sədrini düz bir ay cavanlaşdırır. Təəssüf, elmi ictimaiyyət iki ildən çoxdur ki, bu mövzuda yazdığım yazılara etinasızlıq nümunəsi göstərir. Mən də öz fikrimdə israrlı olduğum üçün bir daha bu mövzuya qayıtmağı lazım bildim.
xa0
Nazim Nəsrəddinov, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi, Təhsil Nazirliyinin Elmi-Metodiki Şurasının bölmə üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə keçirilən ƏN YAXŞI MÜƏLLİM müsabiqəsinin qalibi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
P.S. M.Ə.Rəsulzadənin atası müəllimlərin müəllimi olub. Bunu deməyə əsasımız var: 12 fevral 1908-ci ildə Şamaxı şəhər sakini, bizim dədə-baba məhəlləmiz Şıxzərlinin aşağısındakı Sarıtorpaq məhəlləsinin 46 yaşlı sakini MİRZƏ ƏLƏKBƏR MƏŞƏDİ ZEYNALABDİN OÄžLU yaxşı yaşamaq üçün müəllimlik fikrinə düşür. O, müəllimlik attestatı (diplomu yox-N.N.) almaq niyyətilə Bakı Quberniyası Şiə Məclisi İdarəsində imtahan verir. Ədəbiyyat tariximizdə və eləcə də ictimai fikir tariximizdə dədə-baba adı ilə yox, Sabir kimi tanınan Mirzə Ələkbər Məşədi Zeynalabdinxa0 oğlunu imtahan edən 3 nəfərdən biri M.Ə.Rəsulzadənin atası Axund Hacı Molla Ağa idi. Onun Axund Hacı Molla Ələkbər adını da yadda saxlayın.
