Heyranlıq - bir şeyin gözəlliyindən və ya miqyasından heyrətlənmək zehni sağlamlığa müsbət təsir göstərə bilər. Bu, heyranlıq və qorxu arasındakı xətt üzərində yerləşən mürəkkəb emosiyalara beynin necə reaksiya verdiyini araşdıran tədqiqatçılar tərəfindən əldə edilən nəticədir.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə “The Conversation” məlumat dərc edib.
Bu vəziyyət insan nəhəng və ya qeyri-adi bir şeylə qarşılaşdıqda yaranır ki, onu dərhal alışdığı dünya mənzərəsinə "yerləşdirə" bilmir. Klassik nümunə — astronavtların Yer kürəsinə kosmosdan baxarkən yaşadıqları "baxış effekti"dir. Lakin oxşar hisslər gündəlik həyatda da yarana bilər: konsertdə, dağlarda və ya təbiət qoynunda gəzinti zamanı…
Alimlər qeyd edirlər ki, heyranlıq həm müsbət, həm də mənfi ola bilər. Birinci halda insan heyranlıq və hüzur hiss edir — məsələn, gün batımını izləyərkən. İkinci halda isə, məsələn təbii fəlakətlər zamanı qorxu və depressiya hisslərinin qarışığını yaşayır. Fizioloji reaksiyalar oxşardır: ürək döyüntüsü sürətlənir, bədəndən qığılcımlar keçir.
Tədqiqatlar göstərir ki, bu cür təcrübələr bir sıra psixoloji üstünlüklər gətirə bilər: özünə qapanmağı (öz üzərində həddindən artıq fokuslanmağı) azaldır, digər insanlarla bağlılıq hissini gücləndirir, kömək etməyə hazırlıq səviyyəsini artırır və həyata daha çox məna qatır. Bundan əlavə, onlar orqanizmin rahatlama qabiliyyətini yaxşılaşdıra bilər.
Uzunmüddətli təsirlər hələ də öyrənilməkdə olsa da, alimlər hesab edirlər ki, heyranlıq hissini şüurlu şəkildə inkişaf etdirmək mümkündür.
Həmçinin incəsənət, musiqi, kollektiv yaşantılar və hətta mürəkkəb elmi ideyaların öyrənilməsi də buna kömək edir.
Beləliklə, tez-tez ötəri və çətin görünən bu hiss psixi rifahın qorunmasında mühüm rol oynaya bilər və bunun üçün kosmosa uçmaq mütləq deyil.
Bizim.Media
