Həddindən artıq iş, daimi gərginlik və vaxt çatışmazlığı bir çox insanın gündəlik həyatının adi hissəsinə çevrilib.
Bizim.Media xəbər verir ki, “The Guardian” qəzetinin məlumatına görə, yeni araşdırma uzun iş saatları ilə müxtəlif ölkələrdə onilliklər ərzində daha yüksək piylənmə səviyyəsi arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. Bu nəticələr iş şəraitinin sağlamlığımıza nə dərəcədə təsir etdiyini bir daha gündəmə gətirir.
Professor Ron Qoldmanın sözlərinə görə, araşdırmanın nəticələri onun gündəlik qəbul zamanı müşahidə etdiklərini əks etdirir:
“Bu araşdırma təsdiqləyir ki, piylənmə yalnız insanın şəxsi seçimlərinin nəticəsi deyil. Yaşama və işləmə tərzimiz də buna təsir göstərir”.
Qoldman uzun iş saatları ilə çəki artımı arasındakı əlaqənin əsas səbəblərindən birinin “vaxt çatışmazlığı” olduğunu qeyd edib. Günün böyük hissəsi işə və gündəlik qayğılara sərf olunduqda evdə yemək hazırlamaq, fiziki aktivliklə məşğul olmaq, dincəlmək və normal yatmaq üçün daha az vaxt qalır.
Həkimin sözlərinə görə, vaxt sağlamlıq üçün digər resurslar qədər vacibdir. Normal çəkini qorumaq üçün insanlara yemək hazırlamağa, fiziki aktivliyə, yuxuya və istirahətə vaxt lazımdır.
Bu imkanlar məhdudlaşdıqda sağlam həyat tərzini qorumaq çətinləşir.
Bununla yanaşı, stress də çəkiyə nəzarətdə mühüm rol oynayır. Daimi iş yükü və gərginlik iştahanın artması və xüsusilə qarın nahiyəsində piy yığılması ilə əlaqəli olan kortizol hormonunun səviyyəsini yüksəldə bilər. Eyni zamanda, yuxu çatışmazlığı və uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq aclıq və toxluq hissini tənzimləyən mexanizmləri poza, çəki artımı riskini yüksəldə bilər.
Qoldman bildirib ki, bir çox pasiyenti sağlam həyat tərzi sürmək istəsə də, gündəlik iş yükü səbəbindən bunu həyata keçirməkdə çətinlik çəkir:
“Pasiyentlərimdən ən çox eşitdiyim şikayətlərdən biri vaxt çatışmazlığıdır. İnsanların idmanla məşğul olmağa, normal yemək hazırlamağa, hətta dincəlməyə belə vaxtı qalmır”.
Bununla belə, o, araşdırmanın uzun iş saatları ilə piylənmə arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini qeyd edib. Çox işləyən hər kəsin artıq çəki problemi ilə üzləşəcəyi demək deyil. Lakin bununla əlaqəli həyat şəraiti belə bir riskin artmasına səbəb ola bilər.
Həkim problemin sosial tərəfinə də diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, kifayət qədər gəliri olan insanlar bəzən daha keyfiyyətli qidalanmaq, fiziki aktivliyə vaxt ayırmaq və ev işlərində kömək almaq imkanına malik olurlar. Digərləri üçün isə daimi vaxt çatışmazlığı həyat tərzini müəyyən edən əsas amilə çevrilir.
Qoldmanın fikrincə, araşdırmanın nəticələri piylənmənin bioloji, sosial və davranış amillərinin, eləcə də ətraf mühitin təsirindən yaranan mürəkkəb xəstəlik olması ilə bağlı müasir tibbi yanaşmanı təsdiqləyir. Buna görə də sağlamlığın qorunması yalnız insanın öz məsuliyyəti deyil, həm də işəgötürənlərin və qərar qəbul edən şəxslərin üzərinə düşən vəzifədir.
İş şəraitində dəyişikliklərlə yanaşı, həkim sıx qrafikdə belə qoruyub saxlamaq mümkün olan kiçik vərdişlərə diqqət yetirməyi tövsiyə edib. Keyfiyyətli yuxu, iş günü ərzində qısa hərəkət fasilələri və sağlam yeməklərin əvvəlcədən hazırlanması uzunmüddətli perspektivdə sağlamlığın qorunmasına kömək edə bilər.
Bizim.Media
