Sən demə hər səfər, qısa olsa belə, beyninizi sözün əsl mənasında "yeniləyir". Yeni şəhərlər, qoxular və dillər beyində bizi daha ağıllı, daha dözümlü və daha xoşbəxt edə biləcək mürəkkəb prosesləri hərəkətə gətirir.
Bizim.Media “PureWow”-a istinadən xəbər verir ki, istənilən səayahət beynin işləmə tərzini dəyişdirir.
Səyahət sadəcə yer dəyişikliyi deyil. Bu, beyin üçün tam bir məşqdir və onun inkişafını stimullaşdırır. Özünüzü yeni bir mühitdə tapdığınız zaman beyin iki əsas şeylə qarşılaşır: yenilik və mürəkkəblik. Və sehr buradan başlayır.
Neyronlar arasındakı əlaqələr - tanımadığı küçələr, fərqli bir dil, yeni yeməklər və ya yeni sosial vəziyyətlər kimi yeni məlumatları emal etmək üçün aktiv şəkildə çoxalır. Bu, sözün əsl mənasında fiziki öyrənmə prosesidir, ona görə də nə qədər çox yeni şey varsa, bir o qədər çox yeni neyron əlaqələri yaranır.
Səyahət tək bir funksiya deyil, demək olar ki, bütün beyni əhatə edən mürəkkəb bir "işdir":
- Frontal pay - yeni insanlara və vəziyyətlərə uyğunlaşdığınız zaman
- Qoxu korteks - lavanda və ya dəniz kimi qoxuları hiss etdiyiniz zaman
- Dad sistemi - yerli mətbəxdən daddığınız zaman
- Broka və Vernike zonaları - başqa bir dildə danışmağa çalışdığınız zaman
- Hərəkət funksiyaları - gəzinti və ya digər fəaliyyətlər zamanı
- Görmə korteks - mənzərəyə heyran olduğunuz zaman
- Parietal pay - yeni bir şəhərdə gəzdiyiniz zaman
- Başqa sözlə, beyin tam "yük alır".
Yeni təcrübələr zamanı beyin hüceyrələr arasında "kimyəvi ittifaqlar" yaranır. Dopamin, serotonin, GABA və qlutamat kimi vacib neyrotransmitterlər sərbəst buraxılır. Nəticədə, beyin cəngəllik kimi əlaqələrdə daha sıx olur.
Və burada əsas konsepsiya gəlir: koqnitiv dayanıqlıq. Əlaqələr nə qədər çox olarsa, yaşla bağlı və ya xəstəliklə əlaqəli proseslərin beyni "məhv etməsi" bir o qədər çətinləşir.
Səyahətin əhəmiyyəti
Beynin dəyişmə qabiliyyəti olan neyroplastiklik istənilən yaşda işləyir. Səyahət düşüncəni stimullaşdırır, koqnitiv qocalmanı yavaşlatır və dəyişikliyə uyğunlaşmağa kömək edir. Hətta neyrodegenerativ xəstəliklər riskini azalda bilər.
Hətta ən yaxşı "məşqçi" də sağalmadan işləməyəcək, buna görə də səyahətin faydalı olması üçün fəaliyyət və istirahəti alternativləşdirmək, kifayət qədər yuxu almaq və həddindən artıq yüklənmədən fasilə vermək vacibdir. Sözdə "müsbət stress" ölçülməlidir.
Həqiqətən uzaq bir yerə uçmaq lazımdırmı?
Səyahət effektinə hətta gündəlik həyatınızda da nail ola bilərsiniz, sadəcə işə gedərkən marşrutunuzu dəyişdirməklə, yeni əraziləri araşdırmaqla, GPS olmadan gəzməklə və yeni fəaliyyətlər sınamaqla.
Səyahət lüks və ya reallıqdan qaçış deyil, beyninizə bir sərmayədir. Hər yeni yol, şəhər və ya hətta tanış küçədə qeyri-adi bir dönüş yeni neyron əlaqələri yaradır, düşüncəmizi genişləndirir və bizi daha çevik edir. Və bəlkə də buna görə səyahət etdikdən sonra özümüzü nəinki daha xoşbəxt, həm də bir qədər fərqli hiss edirik.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
