Son devalvasiyadan sonra, AzÓ™rbaycan dÓ™rin sosial-iqtisadi böhrana düşmüşdür. Bu ağır durumu Ó™halimizin Ó™ksÓ™riyyÓ™ti öz üzÓ™rindÓ™ hiss edir. Amma hökumÓ™tin bunun müqabilindÓ™ çevik islahatları, vÓ™ziyyÓ™tÓ™ adekvat olan addımları görsÓ™nmir. Atalar yaxşı deyib, toxun acdan nÓ™ xÓ™bÓ™ri. Bu gün AzÓ™rbaycan Ó™halisinin Ó™ksÓ™riyyÓ™tinin işsiz olması, iki milyondan yuxarı insanın yüksÓ™k qiymÓ™tlÓ™rlÓ™ kredit ödÓ™mÓ™si, işıq, qaz, su pulunu ödÓ™yÓ™ bilmÓ™mÓ™si, gündÓ™lik bir qarın çörÓ™k pulunu tapa bilmÓ™mÓ™si deyÓ™sÓ™n bu hökümÓ™tin heç vecinÓ™ dÓ™ deyil. Ó˜gÓ™r bu hökümÓ™ti xalqın güzÓ™ranı maraqlandırsaydı, indi biz sosial yardımları, iqtisadi fövqəladə tÓ™dbirlÓ™rin şahidi olardıq. Ó˜vÓ™zindÓ™ isÓ™ hökümÓ™tin tam passivliyini müşahidÓ™ edirik. DeyÓ™ bilÓ™rsiz hökümÓ™t nÓ™ etmÓ™lidir? HökümÓ™t köklü sosial-iqtisadi tÓ™dbirlÓ™rÓ™ Ó™l atmalıdır. Sosial sahÓ™dÓ™ Ó™halimizin Ó™ksÓ™riyyÓ™tinin işsiz olmasını nÓ™zÓ™rÓ™ alaraq, kütlÓ™vi şÓ™kildÓ™ sosial müavinÓ™tlÓ™r verilmÓ™lidir. Misal üçün Ó™gÓ™r bir ailÓ™yÓ™ adambaşına tÓ™yin olunan ehtiyac meyarından az gÓ™liri olarsa, bu müavinÓ™t o ailÓ™yÓ™ tÓ™yin olunmalıdır. Ehtiyac meyarı aylıq hÓ™r adama 105 manat civarında tÓ™yin olunub. Ó˜gÓ™r ailÓ™ dörd nÓ™fÓ™rdÓ™n ibarÓ™tdirsÓ™, 420 manatdan az gÓ™liri olarsa, hÓ™r adama 30 manat, yÓ™ni dörd nÓ™fÓ™rlik ailÓ™yÓ™ 120 manat civarında müavinÓ™t verilmÓ™lidir. Tibbi xidmÓ™ti tÓ™min etmÓ™k üçün, dövlÓ™t tibb ocağlarında pulsuz xidmÓ™tÓ™ nÓ™zarÓ™t güclÓ™nmÓ™li, tibb işçilÓ™rinin maaşı iki dÓ™fÓ™ qaldırılmalı, rüşvÓ™t tÓ™lÓ™b edÓ™n vÓ™ xÓ™stÓ™lÓ™rÓ™ lazımi xidmÓ™t göstÓ™rmÓ™yÓ™n hÓ™kim, tibb işçilÓ™ri bir vÓ™ yaxud bir neçÓ™ il nÓ™ dövlÓ™t nÓ™ dÓ™ özÓ™l klinikalarda öz peşÓ™ fÓ™aliyyÓ™ttinÓ™ qadağa qoymaqla cÓ™zalandırılmalıdır. ÖzÓ™l klinikalar vergidÓ™n azad olunmalıdır. Ó˜lil vÓ™ pensiyaçılara xüsusi güzÓ™ştlÓ™r tÓ™tbiq olunmalıdır. ÖzÓ™l klinikalarda birinci qrup Ó™lillÓ™rÓ™ 5000 manata qÓ™dÓ™r olan xidmÓ™t 100%,ikinci qrup 80%,üçüncü qrup Ó™lillÓ™rÓ™ 50%,yaş vÓ™ Ó™mÓ™k tÓ™qaüdçülÓ™rinÓ™ 50% güzÓ™ştlÓ™r tÓ™yin olunmalıdır. DövlÓ™tin formalaşdırdığı apteklÓ™rdÓ™ bu qrup insanlara yuxarıdakı qeyd etdiyimiz faiz nisbÓ™ti ilÓ™ dÓ™rmanlar verilmÓ™lidir.
İqtisadi sahÓ™: AzÓ™rbaycana xarici investisiya cÓ™lb olunmadan iqtisadiyyat inkişaf etmÓ™yÓ™cÓ™k. Xarici investisiyanı cÓ™lb etmÓ™k üçün çox Ó™lverişli vergi siyasÓ™tinÓ™ gedilmÓ™lidir. Hal-hazırda Azərbaycanda gÓ™lir vergisi 2500 manata qÓ™dÓ™r 14%, sosial müdafiÓ™ fonduna köçürmÓ™ ümumi 25%, mÓ™nfÓ™Ó™t vergisi 20%-dir. Bu vergilÓ™rin hamısı sahibkarın cibindÓ™n verildiyinÓ™ görÓ™ AzÓ™rbaycanda sÓ™rmayÓ™ yatırdıb, biznes qurmaq Ó™lverişsiz olur. Bu vergilÓ™rin müqabilindÓ™ gÓ™lir vergisi 300 manatdan aşağı ümumiyyÓ™tlÓ™ tutulmasına, 300 manatdan 1000 manata qÓ™dÓ™r hÓ™r yüzlüyÓ™ müvafiq, yÓ™ni 300 manata 3%, 400 manata 4% vÓ™ bu ardıcıllığla 1000 manata qÓ™dÓ™r 10%, 1000 manatdan 2000 manata qÓ™dÓ™r 12%, 2000 manatdan 2500 manata qÓ™dÓ™r 15% gÓ™lir vergisi tutulsun. Sosial-müdafiÓ™ fonduna 25% Ó™vÓ™zinÓ™ 10%, mÓ™nfÓ™Ó™t vergisi 20%-dÓ™n 10%-Ó™ qÓ™dÓ™r endirilsin.YÓ™ni bu hazırki vergilÓ™rlÓ™, misal üçün, bir müÓ™ssisÓ™ fÓ™aliyyÓ™t göstÓ™rirdisÓ™, dediyimiz vergilÓ™r tÓ™tbiq olarsa, yüzlÓ™rlÓ™ yeni müÓ™ssisÓ™ açılıb işlÓ™yÓ™cÓ™k. NÓ™ticÓ™dÓ™ yeni iş yerlÓ™ri açılacaq vÓ™ dövlÓ™t büdcÓ™mizÓ™dÓ™ daha çox gÓ™lir gÓ™lÓ™cÓ™k. Bu fikirlÓ™r görülÓ™si kompleks tÓ™dbirlÓ™rin kiçik bir hissÓ™sidir. YÓ™ni hökümÓ™t tÓ™xirÓ™ salınmaz çox işlÓ™r görmÓ™lidir. Ortalığda isÓ™ biz hÓ™lÓ™ passivlikdÓ™n başqa bir şey görmürük.
Samir Rəcəbli
© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.
Mətndə səhv varsa, onu qeyd edib ctrl + enter düyməsini basaraq bizə göndərin.
