Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədri, akademik Əhliman Əmiraslanov “Milli Məclis”x9d jurnalının “Həmsöhbət”x9d rubrikasının qonağı olub.xa0
Moderator.az saytı onunla söhbəti təqdim edir.
Qeyd edək ki, millət vəkili Ə.Əmiraslanov Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Polşa Tibb Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü, Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvü, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Biologiya və tibb elmləri bölməÂxad sinin akademik-katibi, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik N.N.Petrov adına mükafatının laureatı, Rusiya Tibb Elmləri Akademiyasının N.N.Bloxin adına qızıl medalının təltifçisi, Polşa Tibb ElmləÂxad ri Akademiyasının Albert Şvayster mükafatının laureatı, dünyanın bir çox nüfuzlu elmi assosiasiya və cəmiyyətlərinin üzvü və ali məktəbləÂxadrinin fəxri doktorudur.
”“ DünÂxadya şöhÂxadrətÂxadli alim, proÂxadfesÂxadsor, dokÂxadtor İhÂxadsan DoğÂxadraÂxadmaÂxadcı siÂxadzin haqÂxadqıÂxadnızÂxadda deÂxadmişÂxaddi: “ƏhÂxadliman müəlÂxadlim dünÂxadya miqÂxadyaÂxadsında taÂxadnıÂxadnan çox böÂxadyük alimÂxaddir. O, 20 il MoskÂxadvaÂxadda çaÂxadlışÂxaddıÂxadğı dövrÂxaddə onÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadya saÂxadhəÂxadsinÂxaddə çox böÂxadyük şöhÂxadrət qaÂxadzaÂxadnıb. Lakin MoskÂxadvaÂxadda çaÂxadlışÂxaddıÂxadğı uğurÂxadlu fəaliyÂxadyətÂxaddən sonÂxadra BaÂxadkıÂxadya ”“ AzərÂxadbayÂxadcaÂxadna qaÂxadyıtÂxadmaÂxadsı onun öz xalÂxadqıÂxadna, vəÂxadtəÂxadniÂxadnə bağÂxadlıÂxadlıÂxadğıÂxadnın tənÂxadtəÂxadnəÂxadsiÂxadnə çevÂxadrilÂxaddi. BeÂxadlə vəÂxadtənÂxadpərÂxadvərÂxadlik alÂxadqıÂxadşa laÂxadyiqÂxaddir”x9d. ƏhÂxadliÂxadman müəlÂxadlim, 50 ilÂxadlik elÂxadmi və tibÂxadbi fəaliyÂxadyəÂxadtiÂxadniÂxadzin müəyyən bir hisÂxadsəÂxadsi MoskÂxadva ilə bağÂxadlıÂxaddır. NeÂxadcə olÂxaddu ki, uzun ilÂxadlərdən sonÂxadra vəÂxadtəÂxadnə dönÂxadmək qəÂxadrarıÂxadna gəlÂxaddiÂxadniz?
”“ ArÂxadtıq hiss edirÂxaddim ki, oraÂxadda mümÂxadÂxad kün olan büÂxadtün bilÂxadgiÂxadləÂxadri alÂxadmıÂxadşam və geÂxadri döÂxadnüb bu saÂxadhəÂxaddə xalÂxadqıÂxadmıÂxadza köÂxadmək gösÂxadÂxad təÂxadrə biÂxadləÂxadrəm. ƏsÂxadlinÂxaddə məÂxadni dokÂxadtorÂxadluq disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsıÂxadnı müÂxaddaÂxadfiə edənÂxaddən sonÂxadra dəÂxadfəÂxadlərÂxadlə vəÂxadtəÂxadnə dəÂxadvət etÂxadmişÂxaddiÂxadlər. FiÂxadkirÂxadləÂxadÂxad şirÂxaddim ki, həÂxadlə tezÂxaddir. AnÂxadcaq bu dəÂxadfə dəÂxadÂxad vət ediÂxadlənÂxaddə düÂxadşünÂxaddüm ki, arÂxadtıq getÂxadmək vaxÂxadtıÂxaddır. 1988-ci ilÂxaddən ”“ məÂxadlum haÂxaddiÂxadsəÂxadlər başÂxadlaÂxadyanÂxaddan sonÂxadra buÂxadraÂxadda vəÂxadziyÂxadyət çox ağır idi, xəsÂxadtəÂxadxaÂxadnaÂxadlarÂxadda şəÂxadrait qəÂxadnaətÂxadbəxş deÂxadÂxad yilÂxaddi. O dövrÂxaddə mən yaÂxadraÂxadlıÂxadlaÂxadra dəÂxadfəÂxadlərÂxadlə tibÂxadbi yarÂxaddımÂxadlar gəÂxadtirÂxadmiÂxadşəm. 1992-ci ilÂxaddə yeÂxadniÂxaddən vətənə qaÂxadyıÂxaddaÂxadraq doğÂxadma AzərÂxadÂxad bayÂxadcan DövÂxadlət Tibb İnsÂxadtiÂxadtuÂxadtuÂxadna rekÂxadtor təÂxadyin olunÂxaddum. DeÂxaddiÂxadyim kiÂxadmi çox ağır vaxtÂxadlar idi, hərc-mərcÂxadlik baş alıb geÂxaddirÂxadÂxad di. O vaxt geÂxadcə-günÂxaddüz əməÂxadliyÂxadyatÂxadlar edirÂxaddim. XəsÂxadtəÂxadlər eşitÂxadmişÂxaddiÂxadlər ki, arÂxadtıq BaÂxadkıÂxaddaÂxadyam; çoxÂxadsayÂxadlı müÂxadraÂxadciətÂxadlər oluÂxadÂxad nurÂxaddu. DüÂxadzü, vəÂxadtəÂxadnə dönÂxadmək ailəÂxadmin də ürəÂxadÂxad yinÂxadcə idi. İki oğÂxadlum var. UşaqÂxadlar böÂxadyüÂxadÂxad yürÂxaddü və hər bir vaÂxadliÂxaddeyn kiÂxadmi biÂxadzim də arÂxadzuÂxadmuz idi ki, onÂxadlar ailə qurÂxadsunÂxadlar.
”“Ulu önÂxaddər HeyÂxaddər ƏliÂxadyeÂxadvin siÂxadzə xüÂxadsuÂxadsi müÂxadnaÂxadsiÂxadbəÂxadti var idi. OnunÂxadla taÂxadnışÂxadlıÂxadğıÂxadnız neÂxadcə olub?
xa0”“ Ulu önÂxaddərÂxadlə MoskÂxadvaÂxadda taÂxadnış olÂxadÂxadmuÂxadşam, məÂxadnə müÂxadnaÂxadsiÂxadbəÂxadti həÂxadmiÂxadşə yaxÂxadşı olub. HeyÂxaddər ƏliÂxadyev o vaxt çox yükÂxadsək zirÂxadvəÂxaddə idi. İkinÂxadci dəÂxadfə haÂxadkiÂxadmiyÂxadyəÂxadtə gəÂxadÂxadlənÂxaddən sonÂxadra da onunÂxadla tez-tez təÂxadmasÂxadda olurÂxadduq. DaÂxadha çox ixÂxadtiÂxadsaÂxadsımÂxadla, xəsÂxadtəÂxadlərÂxadlə bağÂxadlı göÂxadrüÂxadşürÂxaddük. UniÂxadverÂxadsiÂxadtetÂxaddə işÂxadləÂxadyənÂxadÂxad də 1998 və 2000-ci ilÂxadlərÂxaddə yeÂxadni tiÂxadkiÂxadlən tədÂxadris biÂxadnaÂxadlaÂxadrıÂxadnın açıÂxadlışÂxadlaÂxadrıÂxadna, daÂxadha sonÂxadra isə uniÂxadverÂxadsiÂxadteÂxadtin yuÂxadbiÂxadleÂxadyiÂxadnə gəlÂxadmişÂxaddi. Ulu önÂxaddəÂxadrin yaÂxadxın dosÂxadtu İhÂxadsan DoğÂxadÂxad raÂxadmaÂxadcıÂxadnı da elə MoskÂxadvaÂxaddan taÂxadnıÂxadyırÂxaddım, onun yuÂxadbiÂxadleyÂxadləÂxadrinÂxaddə çıÂxadxış etÂxadmiÂxadşəm. ÜmumÂxadmilÂxadli liÂxadder HeyÂxaddər ƏliÂxadyev AzərÂxadÂxad bayÂxadcaÂxadnın daÂxadhi oğÂxadluÂxaddur, böÂxadyük inÂxadsanÂxaddır. Mən fəxr ediÂxadrəm ki, elə bir şəxÂxadsiyÂxadyətÂxadlə isÂxadti müÂxadnaÂxadsiÂxadbəÂxadtim olub.xa0
”“ ZiÂxadyaÂxadlı ailəÂxadsinÂxaddə böÂxadyüÂxadyüb baÂxadşa çatÂxadmıÂxadsıÂxadnız. AmÂxadma sırf tibÂxadbə həÂxadvəs sizÂxaddə haÂxadraÂxaddan yaÂxadranÂxaddı?xa0
”“ Mən QərÂxadbi AzərÂxadbayÂxadcaÂxadnın GöyÂxadçə maÂxadhaÂxadlıÂxadnın Zod kənÂxaddinÂxaddə doÂxadğulÂxadmuÂxadşam. BiÂxadzim ailəÂxaddə həÂxadkim olÂxadmaÂxadyıb. ÜmuÂxadmiyÂxadÂxad yətÂxadlə, kənÂxaddiÂxadmizÂxaddə həÂxadkim yox idi. İxÂxadtiÂxadsasÂxadÂxad lı tibÂxadbi yarÂxaddım alÂxadmaq üçün raÂxadyon mərÂxadkəÂxadÂxad ziÂxadnə, ya da İrəÂxadvaÂxadna geÂxaddirÂxaddiÂxadlər. O zaÂxadman raÂxadyonÂxadda, ümuÂxadmiyÂxadyətÂxadlə, azərÂxadbayÂxadcanÂxadlı həÂxadÂxadkim yox idi. XəsÂxadtəÂxadxaÂxadnaÂxadda işÂxadləÂxadyənÂxadlər də o milÂxadləÂxadtin nüÂxadmaÂxadyənÂxaddəÂxadləÂxadri idi. GöÂxadrürÂxaddüm ki, kəndÂxaddə inÂxadsanÂxadlar, həÂxadqiÂxadqəÂxadtən, çox əziyÂxadÂxad yət çəÂxadkirÂxadlər. SonÂxadra elə olÂxaddu ki, atam BaÂxadÂxad sarÂxadkeÂxadçər raÂxadyoÂxadnuÂxadnun kaÂxadtiÂxadbi olÂxaddu. RaÂxadyonÂxadÂxad da AzərÂxadbayÂxadcan diÂxadlinÂxaddə məkÂxadtəb olÂxadmaÂxaddıÂxadğı üçün mən kəndÂxaddəÂxadki eviÂxadmizÂxaddə nəÂxadnəÂxadmin yaÂxadnınÂxadda qaÂxadlıb kənd məkÂxadtəÂxadbinÂxaddə təhÂxadsil alırÂxaddım. OrÂxadta məkÂxadtəÂxadbin III-IV sinÂxadfinÂxaddə oxuÂxadyanÂxadda həÂxadkim olaÂxadcaÂxadğım baÂxadrəÂxaddə qəÂxadrar verÂxadmişÂxaddim. NəÂxadnəm xəsÂxadtəÂxadlənÂxaddikÂxaddən sonÂxadÂxad ra onun çəkÂxaddiÂxadyi əziyÂxadyətÂxadləÂxadri göÂxadrüb fikÂxadriÂxadmi qəÂxadtiÂxadləşÂxaddirÂxaddim. Bir ara dəb düşÂxadmüşÂxaddü; kəndÂxaddə yaÂxadşaÂxadÂxad yan gəncÂxadlər kənd təÂxadsərÂxadrüÂxadfaÂxadtı müÂxadtəÂxadxəsÂxadsiÂxadsi olÂxadmaq isÂxadtəÂxadyirÂxaddiÂxadlər. MəÂxadnə də təkÂxadlif etÂxaddiÂxadlər ki,İrəÂxadvan KəndTəÂxadsərÂxadrüÂxadfaÂxadtıTexÂxadniÂxadkuÂxadmuÂxadna geÂxaddim. AnÂxadcaq raÂxadzı olÂxadmaÂxaddım. OrÂxadta məkÂxadtəÂxadÂxad bi biÂxadtirÂxaddikÂxaddən sonÂxadra AzərÂxadbayÂxadcan DövÂxadlət Tibb İnsÂxadtiÂxadtuÂxadtuÂxadna gəlÂxaddim. HeÂxadsab ediÂxadrəm ki, inÂxadsan müəyÂxadyən bir səÂxadnət seÂxadçərÂxadkən ilk növÂxadbəÂxaddə mənÂxadsub olÂxadduÂxadğu xalÂxadqa, vəÂxadtəÂxadnə, inÂxadsanÂxadlaÂxadra neÂxadcə xeÂxadyir veÂxadrə biÂxadləÂxadcəÂxadyiÂxadni düÂxadÂxad şünÂxadməÂxadliÂxaddir. Əgər hər kəs bu cür fiÂxadkirÂxadləÂxadÂxad şərÂxadsə, məÂxadnə beÂxadlə gəÂxadlir ki, ixÂxadtiÂxadsas seÂxadçiÂxadminÂxadÂxad də gəncÂxadləÂxadriÂxadmiz yaÂxadnılÂxadmazÂxadlar.xa0
”“ SiÂxadzi azərÂxadbayÂxadcanÂxadlı müÂxadtəÂxadxəsÂxadsis kiÂxadmi MoskÂxadvaÂxadda neÂxadcə qarÂxadşıÂxadlaÂxaddıÂxadlar?
”“ Tibb İnsÂxadtiÂxadtuÂxadtuÂxadnu biÂxadtirÂxaddikÂxaddən sonÂxadÂxad ra rekÂxadtoÂxadruÂxadmuz məÂxadnə CərÂxadraÂxadhi xəsÂxadtəÂxadlikÂxadlər kaÂxadfedÂxadraÂxadsınÂxadda qaÂxadlıb işÂxadləÂxadməÂxadyi təkÂxadlif etÂxaddi. Mən isə raÂxadzıÂxadlaşÂxadmaÂxadyaÂxadraq BaÂxadkı ŞəÂxadhər KliÂxadÂxad niÂxadk OnÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadya XəsÂxadtəÂxadxaÂxadnaÂxadsıÂxadnı seçÂxaddim. O zaÂxadmanÂxadlar resÂxadpubÂxadliÂxadkaÂxadda onÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadya saÂxadhəÂxadsi inÂxadkiÂxadşaf etÂxadməÂxadmişÂxaddi. BuÂxadraÂxadda təÂxadləÂxadbə vaxtÂxadlaÂxadrınÂxadda işÂxadləÂxaddiÂxadyim üçün adapÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadÂxad ya vaxt itirÂxadməÂxaddim, gəÂxadlən kiÂxadmi fəaliyÂxadyəÂxadtə başÂxadlaÂxaddım, əvÂxadvəlÂxadcə CərÂxadraÂxadhiyÂxadyə şöÂxadbəÂxadsinÂxaddə həÂxadkim-orÂxaddiÂxadnaÂxadtor, qıÂxadsa müdÂxaddətÂxaddən sonÂxadra isə şöÂxadbə müÂxaddiÂxadri vəÂxadziÂxadfəÂxadləÂxadrinÂxaddə çalışdım. O vaxt yeÂxadni ailə qurÂxadmuşÂxaddum, arÂxadtıq övÂxadlaÂxadÂxad dım da var idi. HəÂxadyat yolÂxaddaÂxadşım da, mən də işÂxadləÂxadyirÂxaddik. İşiÂxadmiz qayÂxaddaÂxadsınÂxadda idi. O zaÂxadman məÂxadnim yaÂxadşımÂxadda 80 çarÂxadpaÂxadyıÂxadlıq şöÂxadÂxadbəÂxadnin müÂxaddiÂxadri olÂxadmaq çox böÂxadyük uğur idi. MoskÂxadvaÂxaddan gəÂxadlən ilk müəlÂxadliÂxadmim Arif AbÂxadbaÂxadsovÂxadla birÂxadgə çaÂxadlıÂxadşırÂxaddım. CaÂxadvan elmÂxadÂxad lər dokÂxadtoÂxadru idi. O, məÂxadnə qıÂxadsa bir zaÂxadmanÂxadÂxad da disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadya mövÂxadzuÂxadsu da verÂxaddi. DeÂxaddi ki, işÂxadlə, səÂxadnin gəÂxadləÂxadcəÂxadyin, persÂxadpekÂxadtiÂxadvin var. DisÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadya işiÂxadmin, deÂxadmək olar ki, yaÂxadrıÂxadÂxad dan çoÂxadxuÂxadnu yazÂxadmışÂxaddım. AmÂxadma taÂxadle elə gəÂxadtirÂxaddi ki, o, caÂxadvan yaÂxadşınÂxadda dünÂxadyaÂxadsıÂxadnı dəÂxadÂxad yişÂxaddi. Bu haÂxaddiÂxadsəÂxaddən sonÂxadra mən MoskÂxadvaÂxadÂxad ya getÂxadməÂxadyə qəÂxadrar verÂxaddim. İşÂxaddən çıÂxadxan ərəÂxadfəÂxaddə xəsÂxadtəÂxadxaÂxadnaÂxadya arÂxadÂxad tıq başÂxadqa rəhÂxadbər gəlÂxadmişÂxaddi. MəÂxadnə deÂxaddi ki: “OğÂxadlum, haÂxadra geÂxaddirÂxadsən? MüÂxaddaÂxadfiə edirÂxadlər ki, gəÂxadlib şöÂxadbə müÂxaddiÂxadri olÂxadsunÂxadlar, sən isə şöÂxadÂxad bə müÂxaddirÂxadliÂxadyiÂxadni, işiÂxadni qoÂxadyub geÂxaddirÂxadsən. Elə biÂxadlirÂxadsən ki, oraÂxaddan gəÂxadlənÂxaddə səÂxadnə beÂxadlə bir iş veÂxadrəÂxadcəkÂxadlər?”x9d
RaÂxadzıÂxadlaşÂxadmaÂxaddım və ailəmÂxadlə birÂxadlikÂxaddə MoskÂxadvaÂxadya getÂxaddik. 1974-cü ilin oktÂxadyabÂxadrınÂxadda imÂxadtaÂxadhanÂxadlaÂxadrı müÂxadvəfÂxadfəÂxadqiyÂxadyətÂxadÂxad lə veÂxadrəÂxadrək MoskÂxadva şəÂxadhəÂxadrinÂxaddə SSÂxadRİ Tibb ElmÂxadləÂxadri AkaÂxaddeÂxadmiÂxadyaÂxadsıÂxadnın ÜmuÂxadmitÂxadtiÂxadfaq OnÂxadkoÂxadloÂxadji ElÂxadmi MərÂxadkəÂxadzinÂxaddə asÂxadpiÂxadranÂxadtuÂxadraÂxadÂxad ya daÂxadxil olÂxaddum. İlk vaxtÂxadlarÂxadda çəÂxadtin idi. Elə olurÂxaddu bir geÂxadcə evÂxaddə qaÂxadlırÂxaddım, bir geÂxadcə xəsÂxadtəÂxadxaÂxadnaÂxadda. AmÂxadma heç vaxt fiÂxadkirÂxadÂxad ləşÂxadməÂxadmiÂxadşəm ki, gəÂxadrək bu səÂxadnəÂxadti deÂxadyil, asan bir peÂxadşəÂxadni seÂxadçəyÂxaddim. 1977-ci ilÂxaddə asÂxadpiÂxadranÂxadtuÂxadraÂxadda təhÂxadsil müdÂxaddəÂxadtim həÂxadlə baÂxadÂxad şa çatÂxadmaÂxadmış, vaxÂxadtınÂxaddan əvÂxadvəl, “AşaÂxadğı ətÂxadrafÂxadaÂxadrın bədÂxadxasÂxadsəÂxadli şişÂxadləÂxadriÂxadnə göÂxadrə opeÂxadÂxad raÂxadsiÂxadya edilÂxadmiş xəsÂxadtəÂxadləÂxadrin reabiÂxadliÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsı”x9d mövÂxadzuÂxadsunÂxadda naÂxadmiÂxadzədÂxadlik disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsı müÂxaddaÂxadfiə etÂxaddim. QarÂxadşıÂxadma qoyÂxadduÂxadğum əsas məqÂxadsəd seçÂxaddiÂxadyim peÂxadşə üzÂxadrə yaxÂxadşı müÂxadtəÂxadÂxad xəsÂxadsis olÂxadmaq idi. DüÂxadşünÂxadmürÂxaddüm ki, nə vaxtÂxadsa proÂxadfesÂxadsor, akaÂxaddeÂxadmik, rekÂxadtor, deÂxadpuÂxadÂxad tat olaÂxadcam, dövÂxadlət müÂxadkaÂxadfaÂxadtı alaÂxadcam. Heç fiÂxadkirÂxadləşÂxadməzÂxaddim ki, SSÂxadRİ kiÂxadmi məÂxadkanÂxadda bir gün ÜmuÂxadmitÂxadtiÂxadfaq OnÂxadkoÂxadloÂxadji ElÂxadmi MərÂxadÂxad kəÂxadzin baş diÂxadrekÂxadtoÂxadru, SSÂxadRİ Tibb ElmÂxadləÂxadri AkaÂxaddeÂxadmiÂxadyaÂxadsıÂxadnın preÂxadziÂxaddenÂxadti N.N.BloÂxadxin AzərÂxadbayÂxadcanÂxaddan gəlÂxadmiş bir müÂxadtəÂxadxəsÂxadsis olaÂxadraq məÂxadnim naÂxadmiÂxadzədÂxadliÂxadyiÂxadmi dövÂxadlət müÂxadÂxad kaÂxadfaÂxadtıÂxadna təqÂxaddim edəÂxadcək. OnÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadya speÂxadsiÂxadfik saÂxadhəÂxaddir. XaÂxadricÂxadÂxad dən xəsÂxadtəÂxadlər müÂxadraÂxadciət edirÂxaddi. Mən əsaÂxadsən süÂxadmük şişÂxadləÂxadriÂxadnin müaliÂxadcəÂxadsi ilə məşÂxadğul olurÂxaddum. XaÂxadriÂxadci ölÂxadkəÂxadlərÂxaddə əməÂxadliyÂxadyatÂxadlar apaÂxadrır, elÂxadmi məÂxadruÂxadzəÂxadlərÂxadlə çıÂxadxış edirÂxaddim. ArÂxadtıq qıÂxadsa müdÂxaddət ərÂxadzinÂxaddə xeyÂxadli elÂxadmiprakÂxadtik təcÂxadrüÂxadbəÂxadyə yiÂxadyəÂxadlənÂxadmişÂxaddim. İkinÂxadci övÂxadlaÂxaddıÂxadmız dünÂxadyaÂxadya gəlÂxaddikÂxaddən sonÂxadra biÂxadzə ev verÂxaddiÂxadlər.xa0
Atam dünÂxadyaÂxadsıÂxadnı dəÂxadyişÂxaddikÂxadÂxad dən sonÂxadra mən BaÂxadkıÂxadya qaÂxadyıtÂxadmaq fikÂxadriÂxadnə düşÂxaddüm, çünÂxadki baÂxadcım, qarÂxaddaÂxadşım buÂxadraÂxadÂxadda təÂxadləÂxadbə idi. FiÂxadkirÂxadləÂxadşirÂxaddim ki, anamÂxadgiÂxadli kəndÂxaddən BaÂxadkıÂxadya köÂxadçüÂxadrüm. O zaÂxadman elÂxadÂxad mi rəhÂxadbəÂxadrim qaÂxadyıtÂxadmaÂxadğıÂxadma raÂxadzı olÂxadmaÂxaddı və mən MoskÂxadvaÂxadda qalÂxaddım. AsÂxadpiÂxadranÂxadtuÂxadraÂxadnı biÂxadtirÂxaddikÂxaddən sonÂxadra ÜmuÂxadmitÂxadtiÂxadfaq OnÂxadkoÂxadloÂxadÂxad ji ElÂxadmi MərÂxadkəÂxadzinÂxaddə ÜmuÂxadmi onÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadya şöÂxadbəÂxadsinÂxaddə əvÂxadvəlÂxadcə kiÂxadçik elÂxadmi işÂxadçi, sonÂxadÂxad raÂxadlar isə baş elÂxadmi işÂxadçi, böÂxadyük elÂxadmi işÂxadçi və proÂxadfesÂxadsor vəÂxadziÂxadfəÂxadləÂxadrinÂxaddə çaÂxadlışÂxaddım. Bu dövrÂxadlərÂxaddə yüzÂxadlərÂxadlə müÂxadrəkÂxadkəb cərÂxadraÂxadhiyÂxadyə əməÂxadliyÂxadyatÂxadlaÂxadrı, o cümÂxadləÂxaddən dünÂxadyaÂxadnın yalÂxadÂxadnız bir neÂxadçə məşÂxadhur kliÂxadniÂxadkaÂxadlaÂxadrınÂxadda icÂxadra oluÂxadnan və təÂxadvaÂxadzöÂxadkarÂxadlıqÂxaddan uzaq olÂxadsa da qeyd edim ki, SSÂxadRİ miqÂxadyaÂxadsınÂxadda ilk dəÂxadÂxad fə məÂxadnim təÂxadrəÂxadfimÂxaddən həÂxadyaÂxadta keÂxadçiÂxadriÂxadlən “RoÂxadtaÂxadsion plasÂxadtiÂxadka”x9d opeÂxadraÂxadsiÂxadyaÂxadsıÂxadnı icÂxadra etÂxaddim. ElÂxadmi axÂxadtaÂxadrışÂxadlaÂxadrıÂxadmı daÂxadvam etÂxaddiÂxadrəÂxadÂxad rək 1984-cü ilÂxaddə “OsÂxadteogen sarÂxadkoÂxadmaÂxadlı xəsÂxadtəÂxadləÂxadrin kompÂxadleks müaliÂxadcəÂxadsi üsulÂxadlaÂxadrı”x9d mövÂxadzuÂxadsunÂxadda dokÂxadtorÂxadluq disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsı müÂxaddaÂxadfiə etÂxaddim. AparÂxaddıÂxadğıÂxadmız uğurÂxadlu elÂxadmi tədÂxadqiÂxadqat işÂxadləÂxadri nəÂxadtiÂxadcəÂxadsinÂxaddə biÂxadrinÂxadciÂxadlisüÂxadmük şişÂxadləÂxadriÂxadnin kompÂxadleks müaliÂxadcə üsulÂxadlaÂxadrı işÂxadləÂxadÂxad nib haÂxadzırÂxadlanÂxaddı və kliÂxadnik prakÂxadtiÂxadkaÂxadya tətÂxadbiq olunÂxaddu. NəÂxadtiÂxadcəÂxaddə bu şişÂxadləÂxadrin müaliÂxadcəÂxadsi nəÂxadtiÂxadcəÂxadləÂxadri 4-5 dəÂxadfə yaxÂxadşıÂxadlaşÂxaddı. DokÂxadtorÂxadluq disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsıÂxadnı müÂxaddaÂxadfiə etÂxadÂxad dikÂxaddən sonÂxadra mərÂxadkəÂxadzə rəhÂxadbərÂxadlik etÂxadməÂxadyə başÂxadlaÂxaddım, keçÂxadmiş SSÂxadRİ-nin müxÂxadtəÂxadlif şəÂxadÂxad hərÂxadləÂxadriÂxadnə və xaÂxadriÂxadci ölÂxadkəÂxadləÂxadrə tez-tez elÂxadmi ezaÂxadmiyÂxadyətÂxadləÂxadrə geÂxaddirÂxaddim. Elə il olub ki, bir ayÂxadda 10-12 dəÂxadfə xaÂxadriÂxadci ölÂxadkəÂxadləÂxadrə səÂxadfər etÂxadmiÂxadşəm.
”“ Bəs AzərÂxadbayÂxadcanÂxaddan siÂxadzin yaÂxadnıÂxadnıÂxadza gəÂxadlənÂxadlər çox olurÂxaddu?xa0
”“ Mən həÂxadmiÂxadşə AzərÂxadbayÂxadcanÂxadla sıx əlaÂxadÂxad qə saxÂxadlaÂxadmıÂxadşam. O vaxt məÂxadnə çox müÂxadraÂxadÂxad ciət edirÂxaddiÂxadlər və mən də əlimÂxaddən gəÂxadləÂxadni əsirÂxadgəÂxadmirÂxaddim. HətÂxadta bu səÂxadbəbÂxaddən bəÂxadzən “baÂxadşım da ağÂxadrıÂxadyırÂxaddı”x9d. O vaxt rəhÂxadbərÂxadlikÂxadÂxad də bəÂxadzi adamÂxadlar var idi, bunÂxaddan naÂxadraÂxadzıÂxadÂxad lıq edirÂxaddiÂxadlər. 1986-cı ilÂxaddə “OnÂxadkoÂxadloÂxadji xəsÂxadtəÂxadlərÂxaddə bərÂxadpa müaliÂxadcəÂxadsi meÂxadtodÂxadlaÂxadrıÂxadnın işÂxadləÂxadnib haÂxadÂxad zırÂxadlanÂxadmaÂxadsı və kliÂxadnik prakÂxadtiÂxadkaÂxadya tətÂxadbiÂxadqi”x9d mövÂxadzuÂxadsunÂxadda silÂxadsiÂxadlə elÂxadmi-texÂxadnoÂxadloÂxadji işÂxadləÂxadriÂxadÂxad mə göÂxadrə elm və texÂxadniÂxadka saÂxadhəÂxadsinÂxaddə SSÂxadRİ DövÂxadlət müÂxadkaÂxadfaÂxadtıÂxadna laÂxadyiq göÂxadrülÂxaddüm. Mən DövÂxadlət müÂxadkaÂxadfaÂxadtı alanÂxadda çoxÂxadsayÂxadlı təbÂxadrik teÂxadleqÂxadramÂxadlaÂxadrı gəlÂxaddi, AzərÂxadbayÂxadcanÂxaddan yüzÂxadÂxad lərÂxadlə teÂxadleqÂxadram alÂxadmışÂxaddım. MoskÂxadvaÂxadya geÂxaddənÂxaddə ÜmuÂxadmitÂxadtiÂxadfaq OnÂxadÂxad koÂxadloÂxadji ElÂxadmi MərÂxadkəÂxadzinÂxaddə ilk azərÂxadbayÂxadcanÂxadlı mən idim. MəÂxadnə qəÂxaddər də olÂxadmuşÂxaddu, laÂxadÂxad kin daimi işÂxadləÂxadyən yox idi. 1992-ci ilÂxaddə AzərÂxadbayÂxadcaÂxadna qaÂxadyıÂxaddanÂxadda oraÂxadda çaÂxadlıÂxadşan 41 nəÂxadfər azərÂxadbayÂxadcanÂxadlı müÂxadtəÂxadxəsÂxadsis qoÂxadyub gəlÂxaddim. İnÂxaddi onÂxadlaÂxadrın saÂxadyı bir az da arÂxadtıbÂxadÂxad dır. OraÂxadda fəaliyÂxadyət gösÂxadtəÂxadrən N.N.BloÂxadxin adıÂxadna RuÂxadsiÂxadya OnÂxadkoÂxadloÂxadji ElÂxadmi MərÂxadkəÂxadziÂxadnin “Uşaq onÂxadkoÂxadloÂxadgiÂxadyaÂxadsı”x9d İnsÂxadtiÂxadtuÂxadtuÂxadnun diÂxadÂxad rekÂxadtoÂxadru, RuÂxadsiÂxadya ElmÂxadlər AkaÂxaddeÂxadmiÂxadyaÂxadsıÂxadnın akaÂxaddeÂxadmiÂxadki MəmÂxadməd ƏliÂxadyev məÂxadnim təÂxadÂxad ləÂxadbəm olub. HaÂxadzırÂxadda MoskÂxadvaÂxadda OnÂxadkoÂxadloÂxadji ElÂxadmi MərÂxadkəzÂxaddə çaÂxadlıÂxadşanÂxadlar araÂxadsınÂxadda azərÂxadÂxad bayÂxadcanÂxadlı müÂxadtəÂxadxəsÂxadsisÂxadlər çoxÂxaddur. VaxÂxadtınÂxadda əsaÂxadsı məÂxadnim təÂxadrəÂxadfimÂxaddən qoÂxadyuÂxadlan bu ənəÂxadÂxad nə haÂxadzırÂxadda da daÂxadvam edir.xa0
”“ AdəÂxadtən hər peÂxadşə saÂxadhiÂxadbi isÂxadtəÂxadyir ki, ailəÂxaddə onun daÂxadvamÂxadçıÂxadsı olsun. Bəs siÂxadzin ailəÂxaddə neÂxadcə?xa0
”“ MəÂxadnim iki övÂxadlaÂxaddım var: biÂxadri iqÂxadtiÂxadÂxadsadÂxadçıÂxaddır, diÂxadgər oğÂxadlum isə həÂxadkimÂxaddir, o da onÂxadkoÂxadloqÂxaddur, fəlÂxadsəÂxadfə dokÂxadtorÂxadluÂxadğu və elmÂxadlər dokÂxadtorÂxadluÂxadğu disÂxadserÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadlaÂxadrıÂxadnı müÂxaddaÂxadfiə etÂxadÂxaddi, proÂxadfesÂxadsorÂxaddur. HəÂxadyat yolÂxaddaÂxadşım da tibb üzÂxadrə elmÂxadlər dokÂxadtoÂxadru, proÂxadfesÂxadsorÂxaddur, ixÂxadtiÂxadÂxad sasÂxadca maÂxadma-giÂxadneÂxadkoÂxadloqÂxaddur. 4 nəÂxadvəm var. İnaÂxadnıÂxadram ki, nəÂxadvəÂxadlərÂxaddən də hanÂxadsıÂxadsa məÂxadÂxadnim daÂxadvamÂxadçım olaÂxadcaq.
”“ ƏhÂxadliÂxadman müəlÂxadlim, bəs biÂxadzim tibÂxadbin gəÂxadləÂxadcəÂxadyiÂxadni neÂxadcə göÂxadrürÂxadsüÂxadnüz?xa0
AraÂxadda beÂxadlə boşÂxadluqÂxadlar yaranÂxadmışÂxaddı, inÂxadsanÂxadlar xaÂxadriÂxadcə geÂxaddirdiÂxadlər ”“ AvÂxadroÂxadpaÂxadya, İraÂxadna... ”“ ŞübÂxadhəÂxadsiz, buÂxadnun obÂxadyekÂxadtiv və subÂxadÂxadyekÂxadtiv səÂxadbəbÂxadləÂxadri varÂxaddır. Onu da deÂxadyim ki, AzərÂxadbayÂxadcanÂxadda son ilÂxadlər səÂxadhiyÂxadyə saÂxadhəÂxadsinÂxadÂxad də çox böÂxadyük isÂxadlaÂxadhatÂxadlar həÂxadyaÂxadta keÂxadçiÂxadriÂxadlib. ÇoxÂxadsayÂxadlı müasir stanÂxaddartÂxadlaÂxadra caÂxadvab veÂxadÂxad rən tibb müəsÂxadsiÂxadsəÂxadləÂxadri açıÂxadlıb və ən müasir avaÂxaddanÂxadlıqÂxadlarÂxadla təcÂxadhiz oluÂxadnaÂxadraq isÂxadtiÂxadfaÂxaddəÂxadyə veÂxadriÂxadlib, yükÂxadsək ixÂxadtiÂxadsasÂxadlı müÂxadtəÂxadxəsÂxadsisÂxadlər haÂxadzırÂxadlaÂxadnıb. Tibb UniÂxadverÂxadsiÂxadteÂxadtinÂxaddə reÂxadziÂxadÂxad denÂxadtuÂxadraÂxadnın fəaliyÂxadyəÂxadtə başÂxadlaÂxadmaÂxadsı müÂxadtəÂxadÂxad xəsÂxadsis haÂxadzırÂxadlıÂxadğıÂxadna çox cidÂxaddi təÂxadkan verÂxaddi. ŞübÂxadhəÂxadsiz ki, xaÂxadriÂxadci ölÂxadkəÂxadləÂxadrə - TürÂxadkiÂxadyəÂxadyə, AmeÂxadriÂxadkaÂxadya,AvÂxadroÂxadpaÂxadya gönÂxaddəÂxadrilÂxadmiş müÂxadtəÂxadÂxad xəsÂxadsisÂxadləÂxadrin haÂxadzırÂxadlaÂxadnıb gəlÂxadməÂxadsi əvÂxadvəl ölÂxadkəÂxadÂxad mizÂxaddə zəif olan tibb saÂxadhəÂxadləÂxadriÂxadnin inÂxadkiÂxadşaÂxadfıÂxadÂxad na müsÂxadbət təÂxadsir gösÂxadtərÂxaddi. Bir məÂxadsəÂxadləÂxadni də qeyd edim ki, bu gün Tibb UniÂxadverÂxadsiÂxadteÂxadtiÂxadnə gəÂxadlənÂxadləÂxadrin böÂxadyük əkÂxadsəÂxadriyÂxadyəÂxadti qızÂxadlarÂxaddır. OğÂxadlanÂxadlar isə adəÂxadtən iqÂxadtiÂxadsaÂxaddiyÂxadyat saÂxadhəÂxadsiÂxadni seÂxadçirÂxadlər. OnÂxadlaÂxadrın tibÂxadbə olan maÂxadraÂxadğı nisÂxadbəÂxadÂxad tən azaÂxadlıbÂxaddır ki, bu da mənÂxaddə təəsÂxadsüf doÂxadÂxad ğuÂxadrur. ÇünÂxadki təÂxadbaÂxadbəÂxadtin elə saÂxadhəÂxadləÂxadri var ki, oraÂxadda mütÂxadləq kiÂxadşi həÂxadkim laÂxadzımÂxaddır. AzərÂxadbayÂxadcan səÂxadhiyÂxadyəÂxadsiÂxadnə yaxÂxadşı bəÂxadləd olan bir müÂxadtəÂxadxəsÂxadsis kiÂxadmi tam səÂxadmiÂxadmi deÂxadÂxad yim ki, bu gün elə bir xəsÂxadtəÂxadlik, paÂxadtoÂxadloÂxadgiÂxadya yoxÂxaddur ki, onun AzərÂxadbayÂxadcanÂxadda müaliÂxadcəÂxadÂxad si mümÂxadkün olÂxadmaÂxadsın. BuÂxadna göÂxadrə xəsÂxadtəÂxadləÂxadri haÂxadraÂxadsa gönÂxaddərÂxadmək laÂxadzım deÂxadyil. BiÂxadri deÂxadÂxad yir İsÂxadrailÂxaddə, diÂxadgəÂxadri deÂxadyir AmeÂxadriÂxadkaÂxadda fiÂxadlan xəsÂxadtəÂxadlik müaliÂxadcə oluÂxadnur. DünÂxadya təÂxadbaÂxadbəÂxadÂxad tinÂxaddə, səÂxadhiyÂxadyəÂxadsinÂxaddə müÂxadtəÂxadxəsÂxadsisÂxadləÂxadrin birbiÂxadrinÂxaddən gizÂxadli bir şeÂxadyi yoxÂxaddur. MüxÂxadtəÂxadlif ölÂxadkəÂxadlərÂxaddə ilÂxaddə bir neÂxadçə dəÂxadfə bu və ya diÂxadÂxad gər saÂxadhəÂxadlər üzÂxadrə elÂxadmi quÂxadrulÂxadtay, konfÂxadrans və konqÂxadresÂxadlər keÂxadçiÂxadriÂxadlir, alimÂxadlər əlÂxaddə etÂxaddiÂxadyi nailiyÂxadyətÂxadləÂxadri məÂxadruÂxadzə və müÂxadzaÂxadkiÂxadrə edirÂxadlər, prakÂxadtik təÂxadbaÂxadbət üçün tövÂxadsiÂxadyəÂxadlər veÂxadriÂxadlir. ŞübÂxadhəÂxadsiz ki, bəÂxadzi probÂxadlemÂxadlər həÂxadlə də mövÂxadcudÂxaddur. DeÂxadsəm ki, həÂxadkimÂxadləÂxadriÂxadmiÂxadzin haÂxadmıÂxadsıÂxadnın səÂxadviyÂxadyəÂxadsi çox yükÂxadsəkÂxaddir, səhv etÂxadmiş olaÂxadram. TəəsÂxadsüf ki, proÂxadfesÂxadsional olÂxadmaÂxadyan, öz saÂxadhəÂxadsiÂxadni yaxÂxadşı bilÂxadməÂxadyən həÂxadÂxad kimÂxadləÂxadriÂxadmiz də var. AnÂxadcaq bir sıÂxadra saÂxadhəÂxadlər üzÂxadrə dünÂxadya areÂxadnaÂxadsıÂxadna çıÂxadxa biÂxadləÂxadcək müÂxadtəÂxadÂxad xəsÂxadsis həÂxadkimÂxadləÂxadriÂxadmiz də çoxÂxaddur və onÂxadlar bu gün AzərÂxadbayÂxadcan səÂxadhiyÂxadyəÂxadsiÂxadnin apaÂxadrıÂxadcı siÂxadmaÂxadlaÂxadrı, fiÂxadqurÂxadlaÂxadrıÂxaddır. MilÂxadli MəcÂxadlisÂxaddə də deÂxadmiÂxadşəm - məÂxadnə elə gəÂxadlir ki, tibÂxadbi sıÂxadğorÂxadta saÂxadhəÂxadsinÂxaddə bir az geÂxadÂxad cikÂxadmiÂxadşik. Bir çox saÂxadhəÂxadlər var ki, əhaÂxadliÂxadnin müəyÂxadyən qruÂxadpu üçün əlÂxadçatÂxadmazÂxaddır. ÖlÂxadkəÂxadÂxad mizÂxaddə çoxÂxadlu orÂxadqan transpÂxadlanÂxadtaÂxadsiÂxadyaÂxadsı həÂxadÂxad yaÂxadta keÂxadçiÂxadriÂxadlir, inÂxadsanÂxadlar bu cür xərcÂxadləÂxadri ödəÂxadÂxad yə bilÂxadmirÂxadlər. Ona göÂxadrə mütÂxadləq icÂxadbaÂxadri tibÂxadbi sıÂxadğorÂxadta tətÂxadbiq olunÂxadmaÂxadlıÂxaddır. İnÂxaddi bu saÂxadhəÂxaddə böÂxadyük işÂxadlər göÂxadrüÂxadlür. İlk olaÂxadraq iki piÂxadlot raÂxadÂxad yon göÂxadtüÂxadrüÂxadlüb və oraÂxadda icÂxadbaÂxadri tibÂxadbisıÂxadğorÂxadta tətÂxadbiq ediÂxadlib; bu proÂxadses get-geÂxaddə geÂxadnişÂxadlənÂxadÂxad diÂxadriÂxadləÂxadcək. MaÂxadliyÂxadyə naÂxadziÂxadri cəÂxadnab Samir ŞəÂxadriÂxadfov qeyd etÂxaddi ki, gəÂxadlən il daÂxadha iki raÂxadyonÂxadda da tətÂxadbiq ediÂxadləÂxadcək. DünÂxadyaÂxadda elə bir ölÂxadkə yoxÂxadÂxad dur ki, oraÂxadda tibÂxadbi sıÂxadğorÂxadtaÂxadsız səÂxadhiyÂxadyəÂxadnin səÂxadviyÂxadyəÂxadsi yükÂxadsək olÂxadsun. ÜmidÂxadvaÂxadram ki, 2019-cu ilÂxaddən biÂxadzim ölÂxadkəÂxadmizÂxaddə də tibÂxadbi sıÂxadğorÂxadta tam həÂxadyaÂxadta keÂxadçiÂxadriÂxadləÂxadcək. MöhÂxadtəÂxadrəm PreÂxadziÂxaddenÂxadtiÂxadmiz bu saÂxadhəÂxadyə çox cidÂxaddi diqÂxadqət yeÂxadtiÂxadrir ki, biz tibÂxadbisıÂxadğorÂxadtaÂxadnı tez həÂxadyaÂxadta keÂxadÂxad çiÂxadrək, əhaÂxadliÂxadyə tibÂxadbi yarÂxaddıÂxadmın səÂxadviyÂxadyəÂxadsiÂxadni yükÂxadsəlÂxaddək, onÂxadlaÂxadrın bu saÂxadhəÂxaddə olan probÂxadÂxad lemÂxadləÂxadriÂxadni həll edə biÂxadlək.xa0
”“ AdəÂxadtən ağır əməÂxadliyÂxadyatÂxadlarÂxaddan sonÂxadra dinÂxadcəlÂxadməÂxadyə ehÂxadtiÂxadyac olur. Siz bu vaxÂxadtıÂxadnıÂxadzı neÂxadcə keÂxadçiÂxadrirÂxadsiniz, yorÂxadğunÂxadluÂxadğuÂxadnuÂxadzu neÂxadcə çıÂxadxarırÂxadsıÂxadnız? BiÂxadri muÂxadsiÂxadqi dinÂxadləÂxadyir, biÂxadri kiÂxadtab oxuÂxadyur, biÂxadri ailəÂxadsi ilə isÂxadtiÂxadraÂxadhət edir...xa0
”“Tibb UniÂxadverÂxadsiÂxadteÂxadtiÂxadnə rəhÂxadbərÂxadlik edənÂxaddə məÂxadnə deÂxadyirÂxaddiÂxadlər ki, siz böÂxadyük bir uniÂxadverÂxadÂxad siÂxadteÂxadtin rekÂxadtoÂxadruÂxadsuÂxadnuz, milÂxadlət vəÂxadkiÂxadliÂxadsiÂxadniz, akaÂxaddeÂxadmiÂxadyaÂxadda işÂxadləÂxadyirÂxadsiÂxadniz, bəs bu qəÂxaddər işÂxadləÂxadri neÂxadcə çatÂxaddıÂxadrırÂxadsıÂxadnız?xa0
Tam səÂxadmiÂxadmi deÂxadyim ki, həÂxadmiÂxadşə hər şeyÂxaddən üsÂxadtün, biÂxadÂxadrinÂxadci yerÂxaddə səÂxadnəÂxadtiÂxadmi tutÂxadmuÂxadşam. Hər gün ilk növÂxadbəÂxaddə işiÂxadmi kliÂxadniÂxadkaÂxaddan başÂxadlaÂxadyıÂxadram: xəsÂxadtəÂxadləÂxadri konÂxadsulÂxadtaÂxadsiÂxadya ediÂxadrəm, cərÂxadraÂxadhi əməÂxadliyÂxadyatÂxadlar apaÂxadrıÂxadram.Mən kliÂxadniÂxadkaÂxadda heç vaxt yoÂxadrulÂxadmuÂxadram, əkÂxadsiÂxadnə cərÂxadraÂxadhi əməÂxadliyÂxadÂxad yatÂxadlar zaÂxadmaÂxadnı fiÂxadziÂxadki cəÂxadhətÂxaddən yoÂxadrulÂxadsam da, məÂxadnəÂxadvi olaÂxadraq işimÂxaddən zövq alıÂxadram.
FiÂxadkirÂxadləÂxadşiÂxadrəm ki, mən bu gün kiÂxadməÂxadsə köÂxadÂxad mək edə bilÂxaddim, şəÂxadfa verÂxaddim. CərÂxadrahÂxadlar bir az inancÂxadlı olurÂxadlar. HətÂxadta mənÂxaddə beÂxadlə fiÂxadkir var ki, əməÂxadliyÂxadyat etÂxadməÂxaddiÂxadyim günÂxadlər işÂxadləÂxadrim o qəÂxaddər də yaxÂxadşı getÂxadmir. TəÂxadsəvÂxadvür edin ki, MoskÂxadvaÂxaddan gəÂxadlənÂxaddə oraÂxaddaÂxadkı əməÂxadliyÂxadyat ayaqÂxadqaÂxadbıÂxadmı, palÂxadtaÂxadrıÂxadmı da gəÂxadtirÂxadmişÂxaddim. CərÂxadrahÂxadlar həÂxadmiÂxadşə əməÂxadÂxadliyÂxadyaÂxadta eyÂxadni palÂxadtarÂxadla geÂxaddirÂxadlər. MənÂxaddə bu “palÂxadtar inanÂxadcı”x9d var. ArÂxadtıq 25 il ötüb, bu 25 ilÂxaddə əməÂxadliyÂxadyaÂxadta geÂxadyinÂxaddiyim o kostÂxadÂxadyumÂxadlaÂxadrın biÂxadriÂxadni, ya ikiÂxadsiÂxadni dəÂxadyişÂxadmiÂxadşəm. Onu da məcÂxadbur olÂxadmuÂxadşam. HeÂxadsab ediÂxadrəm ki, bu ayaqÂxadqaÂxadbıÂxadda, bu palÂxadtarÂxadda getÂxadsəm, əməÂxadliyÂxadyat mütÂxadləq uğurÂxadlu keÂxadçəÂxadcək. Mən kliÂxadniÂxadkaÂxadda heç vaxt yoÂxadrulÂxadmuÂxadram. TəÂxadbii ki, dinÂxadcəlÂxadməÂxadyi də seÂxadviÂxadrəm, ailəmÂxadlə və nəÂxadvəÂxadÂxad ləÂxadrimÂxadlə vaxt keÂxadçiÂxadriÂxadrəm.xa0
”“ TəÂxadbii ki, öz peÂxadşəÂxadniz, saÂxadhəÂxadniz bir yaÂxadna, daÂxadha hanÂxadsı maÂxadraq dairəÂxadniz var - məÂxaddəÂxadniyÂxadyətÂxaddə, muÂxadsiÂxadqiÂxaddə? BiÂxadzim oxuÂxadcuÂxadlar üçün də maÂxadraqÂxadlı olarÂxaddı ki, ƏhliÂxadman müəlÂxadlim ”“ biÂxadzim böÂxadyük aliÂxadmiÂxadmiz, ədəÂxadbiyÂxadyat saÂxadhəÂxadsinÂxaddə hanÂxadsı kiÂxadtabÂxadlaÂxadrı oxuÂxadyur, sevÂxaddiÂxadyi əsərÂxadlər hanÂxadsıÂxadlarÂxaddır?xa0
”“ BiÂxadrinÂxadciÂxadsi, mən idÂxadmaÂxadna çox meÂxadyilÂxadliÂxadÂxadyəm. ƏvÂxadvəlÂxadlər voÂxadleyÂxadbolÂxadla məşÂxadğul olÂxadmuÂxadÂxadşam, idÂxadman veÂxadriÂxadlişÂxadləÂxadriÂxadni çox seÂxadviÂxadrəm. Hər gün 10-12 km piÂxadyaÂxadda gəÂxadziÂxadrəm. Nə qəÂxaddər işim olur-olÂxadsun, günÂxaddə təxÂxadmiÂxadnən iki saat gəÂxadziÂxadrəm. BəÂxaddii ədəÂxadbiyÂxadyaÂxadtı da çox seÂxadviÂxadrəm. ŞübÂxadÂxadhəÂxadsiz ki,mən göÂxadzüÂxadmü açanÂxaddan yaÂxadşaÂxaddıÂxadğım bölÂxadgəÂxaddə aşıq səÂxadnəÂxadti, aşıq şeirÂxadləÂxadri ilə böÂxadyüÂxadÂxad müÂxadşəm və onÂxadlaÂxadrı çox seÂxadviÂxadrəm, çoÂxadxuÂxadnu da əzÂxadbər biÂxadliÂxadrəm. AzərÂxadbayÂxadcan klasÂxadsikÂxadləÂxadriÂxadnin, eləÂxadcə də rus klasÂxadsikÂxadləÂxadriÂxadnin əsərÂxadləÂxadriÂxadni oxuÂxadÂxad muÂxadşam. Mən orÂxadta məkÂxadtəbÂxaddə AzərÂxadbayÂxadÂxad can diÂxadlinÂxaddə oxuÂxadduÂxadğum rus klasÂxadsikÂxadləÂxadriÂxadni MoskÂxadvaÂxadda olanÂxadda yeÂxadniÂxaddən rus diÂxadlinÂxaddə oxuÂxadmuÂxadşam. İnÂxaddiÂxadki müasirÂxadləÂxadri böÂxadyük məmÂxadnuÂxadniyÂxadÂxad yətÂxadlə müÂxadtaÂxadliə ediÂxadrəm. Şeiri çox seÂxadviÂxadrəm. Bir şeÂxadyi də qeyd edim ki, İnÂxadterÂxadnet saytÂxadlar yaÂxadraÂxadnanÂxaddan sonÂxadra inÂxadsanÂxadlaÂxadrın kiÂxadtaÂxadba müÂxadÂxad naÂxadsiÂxadbəÂxadti bir az dəÂxadyiÂxadşib. İsÂxadtəÂxaddiÂxadyin bir şeiri oraÂxaddan da göÂxadtürÂxadmək olar. ÇaÂxadlıÂxadşıÂxadram hər halÂxadda kiÂxadtaÂxadbı heç olÂxadmaÂxadsa vəÂxadrəqÂxadləÂxadyim.
”“ İnÂxadsanÂxadlarÂxadda hanÂxadsı keyÂxadfiyÂxadyətÂxadləÂxadri, hanÂxadsı xüÂxadsuÂxadsiyÂxadyətÂxadləÂxadri qiyÂxadmətÂxadlənÂxaddiÂxadrirÂxadsiÂxadniz?xa0
”“ Bu sualı məÂxadnə çox veÂxadribÂxadlər. Ona göÂxadrə nəÂxaddən xoÂxadşum gəlÂxadmir onu deÂxadyəÂxadcəyəm. MəÂxadnim inÂxadsanÂxadlarÂxadda ən çox xoÂxadşum gəlÂxadməÂxadÂxadyən cəÂxadhət yaÂxadlan daÂxadnışÂxadmaqÂxaddır. Heç qəÂxadbul etÂxadməÂxaddiÂxadyim bir şeyÂxaddir. Acı olÂxadsa da həÂxadqiÂxadÂxadqəÂxadti, düÂxadzüÂxadnü deÂxadyəÂxadcəÂxadyəm. BaşÂxadqa səhÂxadvi düÂxadzəltÂxadmək olar, amÂxadma yaÂxadlanÂxadçı inÂxadsanÂxadlarÂxadla heç aram yoxÂxaddur. İnÂxadsaÂxadnın müsÂxadbət xüÂxadsuÂxadsiyÂxadyəÂxadti isə odur ki, yaxÂxadşı inÂxadsan olÂxadmaÂxadlıÂxaddır, vəÂxadtənÂxadpərÂxadvər olÂxadÂxad maÂxadlıÂxaddır, xalÂxadqıÂxadnı, vəÂxadtəÂxadniÂxadni, ölÂxadkəÂxadsiÂxadni, PreÂxadziÂxadÂxaddenÂxadtiÂxadni, liÂxaddeÂxadriÂxadni sevÂxadməÂxadliÂxaddir. Mən o inÂxadsaÂxadna ən çox hörÂxadmət ediÂxadrəm ki, o, mənÂxadsub olÂxadduÂxadğu saÂxadhəÂxadni yaxÂxadşı məÂxadÂxad nimÂxadsəÂxadyib. Ona göÂxadrə də, həÂxadmiÂxadşə yaÂxadxın adamÂxadlaÂxadra, qoÂxadhumÂxadlaÂxadra, ailə üzvÂxadləÂxadriÂxadmə tövÂxadsiÂxadyəm budur ki, “nəÂxadyi öyÂxadrəÂxadnirÂxadsiÂxadnizÂxadsə, yaxÂxadşı öyÂxadrəÂxadnin”x9d.xa0
”“ DoÂxadğuÂxadlub boÂxadya-baÂxadşa çatÂxaddıÂxadğıÂxadnız Zod kənÂxaddi xəÂxadyalÂxadlaÂxadrıÂxadnızÂxadda neÂxadcə qaÂxadlıb? O yerÂxadləÂxadri tez-tez xaÂxadtırÂxadlayırÂxadsıÂxadnızÂxadmı?xa0
”“ Çox tez-tez. HətÂxadta kəndÂxaddəÂxadki eviÂxadmiz yuÂxadxuÂxadma da giÂxadrir. O vaxt biÂxadzim ev kəndÂxaddə ən böÂxadyük ev idi. Atam raÂxadyonÂxadda əvÂxadvəlÂxadcə kaÂxadtib, sonÂxadra isə ömÂxadrüÂxadnün soÂxadnuÂxadnaÂxaddək təhÂxadÂxad sil şöÂxadbəÂxadsiÂxadnin müÂxaddiÂxadri olub. Ora məÂxadnim üçün doğÂxadma, çox göÂxadzəl təÂxadbiəti olan bir yerÂxaddir; oraÂxadlaÂxadrın təÂxadmiz haÂxadvaÂxadsı,səÂxadrin buÂxadlaqÂxadÂxad laÂxadrı, suÂxadlaÂxadrı, al-əlÂxadvan çəÂxadmənÂxadlikÂxadləÂxadri var. QıÂxadÂxad şı çox sərt, yaÂxadyı çox səÂxadrin olur. İnÂxadsanÂxadlaÂxadrı zəhÂxadmətÂxadkeş, əməkÂxadseÂxadvərÂxaddir. OraÂxadda əsaÂxadsən kənd təÂxadsərÂxadrüÂxadfaÂxadtı ilə ”“ əkin-biÂxadçin, malÂxaddarÂxadÂxad lıqÂxadla məşÂxadğul olurÂxadduÂxadlar. O çəÂxadtin iqÂxadlim şəÂxadÂxad raitinÂxaddə özÂxadləÂxadri üçün göÂxadzəl evÂxadlər tikÂxadmişÂxaddiÂxadÂxad lər, şəÂxadrait yaÂxadratÂxadmışÂxaddıÂxadlar. Atam oraÂxadda dəfn oluÂxadnub. Çox təəsÂxadsüf onun qəbÂxadriÂxadni ziÂxadyaÂxadrət edə bilÂxadmiÂxadrəm. OraÂxadya rəsÂxadmi geÂxaddən bəÂxadzi taÂxadnışÂxadlaÂxadrıÂxadmızÂxaddan, həmÂxadÂxad karÂxadlaÂxadrımÂxaddan xaÂxadhiş etÂxadmişÂxaddim, biÂxadzim evin şəkÂxadliÂxadni çəkÂxadmişÂxaddiÂxadlər. EviÂxadmiÂxadzin, baÂxadğıÂxadmıÂxadzın haÂxadsarÂxadlaÂxadrı daÂxadğıÂxadlıb, uçub, ev elə bir güÂxadnə düÂxadşüb ki, birÂxadcə pənÂxadcəÂxadrəÂxadlərÂxaddən taÂxadnıÂxaddım. O şəkÂxadli göÂxadrüb çox məÂxadyus olÂxaddum.xa0
”“ NeÂxadcə düÂxadşüÂxadnürÂxadsüÂxadnüz, həÂxadyatÂxadda büÂxadtün isÂxadtəkÂxadləÂxadriÂxadniÂxadzə nail olÂxadmusuÂxadnuz?xa0
”“ BüÂxadtün isÂxadtəkÂxadləÂxadrə nail olÂxadmaq mümÂxadkün deÂxadyil. AiləmÂxaddən, uşaqÂxadlaÂxadrımÂxaddan çox raÂxadzıÂxadÂxad yam. ÖvÂxadladÂxadlaÂxadrım da öz saÂxadhəÂxadləÂxadrinÂxaddə vəÂxadÂxad təÂxadni, xalÂxadqı üçün təqÂxaddiÂxadrəÂxadlaÂxadyiq fəaliyÂxadyətÂxadlə məşÂxadğulÂxaddurÂxadlar, nəÂxadvəÂxadləÂxadrim böÂxadyüÂxadyür. ArÂxadtıq 13-14 yaşÂxadlaÂxadrı var. ÜmidÂxadvaÂxadram ki, onÂxadlar da ölÂxadkəÂxadmiz üçün laÂxadyiqÂxadli vəÂxadtənÂxaddaşÂxadlar olaÂxadcaq. ArÂxadzuÂxadnun, niyÂxadyəÂxadtin soÂxadnu yoxÂxaddur. AzərÂxadÂxad bayÂxadcaÂxadnıÂxadmıÂxadzı daÂxadha fiÂxadraÂxadvan, səÂxadhiyÂxadyəÂxadmiÂxadzi daÂxadha gücÂxadlü görÂxadmək isÂxadtəÂxadyiÂxadrəm. MilÂxadli MəcÂxadlisÂxaddə də çaÂxadlıÂxadşıÂxadram ki, bu saÂxadhə ilə bağÂxadlı daÂxadha müÂxadkəmÂxadməl qaÂxadnunÂxadlar qəÂxadbul edək; ElmÂxadlər AkaÂxaddeÂxadmiÂxadyaÂxadsınÂxadda da onun kiÂxadmi. AmÂxadma 70 yaş o deÂxadmək deÂxadyil ki, arÂxadtıq kiÂxadÂxad faÂxadyətÂxaddir, dinÂxadcəlÂxadmək laÂxadzımÂxaddır. Mən bu yaÂxadÂxadşı hiss etÂxadmiÂxadrəm. DüÂxadşüÂxadnüÂxadrəm ki, inÂxadsaÂxadnın həÂxadyaÂxadtı o vaxt soÂxadna çaÂxadtır ki, o, heç kiÂxadmə laÂxadzım olÂxadmur. Əgər bu gün kiÂxadməÂxadsə laÂxadzımÂxadÂxad sanÂxadsa, deÂxadmək, sən yaÂxadşaÂxadyırÂxadsan. İnÂxadsanÂxadlaÂxadra fayÂxadda gəÂxadtiÂxadrirÂxadsənÂxadsə, o zaÂxadman yaÂxadşaÂxadmaÂxadğıÂxadnın məÂxadnaÂxadsı var. HeÂxadsab ediÂxadrəm ki, mən həm cərÂxadrah, həm onÂxadkoÂxadloq kiÂxadmi, həm də diÂxadgər fəaliyÂxadyətÂxadləÂxadrimÂxaddə də bunÂxaddan sonÂxadra nə isə edə biÂxadləÂxadrəm.


































































































