Rusiyanın Rostov şəhərində məşhur rusiyalı ifaçı Akmalın konsertindən görüntülər sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə olunur.
Belə ki, çıxışı zamanı müğənni tamaşaçılara musiqiçisini – Robert adlı klaviş ifaçısını təqdim edib. Akmal səhnədən ona müraciət edərək: “Sən erməni olduğunu, yoxsa qüsurlu olmadığını necə sübut edirsən?” – deyib.
Bizim.Media xəbər verir ki, bundan dərhal sonra klaviş ifaçısı mərhum Xalq artisti, qarmon ifaçısı Aftandil İsrafilovun “Basqalı” kimi tanıdığı melodiyasını ifa edib.
Qeyd edək ki, Akmal melodiyanı özünün sevimli əsəri adlandırır. Lakin məlum olduğu kimi, ifaçı sevdiyi bəstənin müəllifini və mənşəyini bilmir.
Bununla yanaşı, hadisələrin ardıcıllığı tamaşaçılarda səslənən melodiyanın erməni mənşəli olması təəssüratı yarada bilər: Akmalın musiqiçinin milliyyəti ilə bağlı sözlərindən dərhal sonra məhz bu kompozisiya səslənib. Melodiyanın müəllifi mərhum Azərbaycanın xalq artisti, tanınmış qarmon ifaçısı Aftandil İsrafilovdur. Azərbaycan Əqli Mülkiyyət Agentliyinin məlumatına görə, A.İsrafilov “Basqalı”nı 1970-ci ildə yaradıb. Əsərin adı da İsmayıllı rayonunun Basqal kəndi ilə bağlıdır.
Video kadrları azərbaycanlı “Instagram” istifadəçiləri arasında geniş müzakirələrə səbəb olub.
Paylaşımın altında çoxsaylı şərhlər yazan istifadəçilər səslənən melodiyanın mənşəyinə diqqət çəkiblər. İstifadəçilər qeyd edirlər ki, klaviş ifaçısı məhz A.İsrafilovun “Basqalı”sını ifa edib.
Qeyd edək ki, sosial şəbəkədəki müzakirələrə A.İsrafilovun qızı Nigar Əliyeva da qoşulub. O, paylaşımlardan birinin altında belə şərh yazıb: “Bu, erməni melodiyası deyil, Karo (skripkaçı Karo Ayrapetyan – red.) onu skripkada ifa edib. Melodiyanın adı Basqalıdır, müəllifi isə atam Aftandil İsrafilovdur”.
Beləliklə, müəllifin qızı K.Ayrapetyanın melodiyanı skripkada ifa etməsinin onun erməni mənşəli olduğunu göstərmədiyini təsdiqləyib.
Aftandil İsrafilov qarmonla ifa üçün yaradılmış 50-dən çox melodiyanın müəllifidir. Onun ən məşhur əsərləri arasında “Zemfira”, “Kəmalə”, “Nazilə” və “Basqalı” yer alır. Bu kompozisiyalar ümumittifaq səsyazma şirkəti “Melodiya” tərəfindən qrammofon vallarında yayımlanıb ki, bu da musiqiçinin yaradıcılığının geniş yayıldığını göstərən faktlardan biridir. Onların arasında müəllifi məhz Aftandil İsrafilov olan “Basqalı” da var.
“Basqalı” melodiyasının erməni əsəri kimi təqdim edilməsi ilk hal deyil.
Azərbaycan Əqli Mülkiyyət Agentliyinin daha əvvəl yaydığı məlumata görə, 2023-cü ilin noyabrında Gürcüstanın 1TV.GE telekanalının efirində Aftandil İsrafilovun kompozisiyası “Somxuri şalaxo” (erməni şalaxosu) adı ilə səsləndirilib. Analoji hal 2024-cü ilin sentyabrında Gürcüstanın “İmedi” telekanalının efirində də baş verib. Həmin vaxt melodiya “erməni şalaxosu” kimi təqdim edilib.
Bununla yanaşı, Aftandil İsrafilovun müəllifliyi bir sıra mənbələrlə təsdiqlənir. “Basqalı” 1984-cü ildə çəkilmiş “Musiqi ilə xaş” qısametrajlı filmində səslənir və filmin titrlərində Aftandil İsrafilov rəqsin musiqisinin müəllifi kimi göstərilir. Kompozisiyanın notları həmçinin A.İsrafilovun 2012-ci ildə nəşr olunmuş “Rəqslər” adlı tədris vəsaitində dərc edilib. Bundan başqa, Azərbaycan Əqli Mülkiyyət Agentliyinin ekspertləri – bəstəkarlar Eldar Mansurov, Faiq Sücədəddinov və Cavanşir Quliyev – “Somxuri şalaxo” ilə “Basqalı” melodiyalarının üst-üstə düşdüyünü bildiriblər.
Xatırladaq ki, Aftandil İsrafilov 29 aprel 2023-cü ildə vəfat edib. Lakin illər keçməsinə baxmayaraq, onun musiqisi yaşamaqda və səslənməkdə davam edir. “Basqalı” müxtəlif ölkələrin musiqiçiləri tərəfindən ifa olunur və əsər azərbaycanlı qarmon ifaçısının yaratdığı musiqi irsinin bir hissəsi olaraq qalır. (1news.az)
Bizim.Media
