Xəbər verildiyi kimi, bəzi ərazilərdə torpaq sahələrinin qiyməti son illərlə müqayisədə kəskin artıb. Bu tendensiya 2022-ci ildən bəri davam edir. Ekspertlər yaxın dövrdə qiymətlərin sabitləşməsinin çətin olacağını, artımın müəyyən ərazilərdə davam edəcəyini istisna etmirlər.
Sakinlərin çoxu qeyd edir ki, torpaq alışında bahalaşmanı süni şəkildə yaradırlar.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Sənədsiz evlərin sahiblərinə mühüm xəbər – “kupça”nı bu qiymətə ala biləcəklər
Maklerlər isə bildirirlər ki, ən çox qiymət artımı çıxarışı olan əraziləri əhatə edir. Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlarda isə bahalaşma nisbətən zəifdir.
Bahalaşma ən çox Səbail və Yasamal rayonlarında qeydə alınıb. Ən zəif yüksəlmə isə Qaradağ və Pirallahı rayonlarının payına düşüb. Hazırda Bakıda ən bahalı torpaq sahəsi təxminən 442 min manatla Səbail rayonundadır. Ən ucuz torpaq sahəsini isə sotu 10 min manata Pirallahı rayonundan almaq mümkündür.
Ümumiyyətlə, torpağın bu qədər bahalaşmasının səbəbi nədir?
Mövzu ilə əlaqədar əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev Bizim.Media-ya açıqlamasında bildirib ki, çoxmənzilli yaşayış binaları sürətlə inşa edildiyi üçün Bakı şəhəri artıq çox sıxılıb və beləliklə, torpaq sahələri də minimal səviyyədə qalıb:
“Torpaq sahəsinin əraziləri azaldıqca onların satış qiymətlərində də artım müşahidə olunur. Qiymət artımı son aylar daha çox Bakıətrafı ərazilərdə önə çıxır. Səbəb odur ki, Yasamal rayonu və dövlət ehtiyacı üçün alınan ərazilərdə sökülən fərdi yaşayış evlərinin ümumi sahələri kiçik olduğuna görə vətəndaşlara olduqca az konpensasiya ödənilir və bu ödəniş mərkəzdə mənzil almağa bəs etmir. Nəticədə, vətəndaşlar əllərində nağd pulla evdən çıxsa da, daha çox həyət evlərinə müraciət edirlər.
Torpaq bazarında da, xüsusən, mərkəz ərazilərdə rəqabət olmadığına görə bu hal da qiyməti artırır. Bu baxımdan, fərdi yaşayış evlərində yaşayan şəxslər daha çox torpaq sahələri alaraq yeni evlər inşa edir və ya fərdi yaşayış evləri alırlar.
Evləri sökülən və yaşı təxminən 50-dən yuxarı olan şəxslərə isə böyük məbləğdə pullar verilsə belə, onlar çoxmənzilli hündür mərtəbəli binalardan ehtiyat edirlər. Bu baxımdan sonuncu dəfə 2025-ci ildə söküntülərin həcmi böyük olduğu üçün sakinlər də torpaqlara, fərdi yaşayış evlərinə müraciət etməyə başladı və nəticədə torpaqların satış qiymətləri artdı”.
Digər tərəfdən məlumdur ki, son günlər İran daxilində genişmiqyaslı iqtisadi və siyasi etirazlar baş verib. İran iqtisadi böhranla üzləşdikcə region ölkələrinə edə biləcək potensial təsirləri də nəzərə almaq lazımdır.
Bu halda qonşu ölkə İrandakı hadisələr Azərbaycandakı torpaq qiymətlərinə təsir edə bilərmi?
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda mövcud qanunvericiliyə əsasən, xarici ölkə vətəndaşı Azərbaycanda torpaq sahəsi ala bilməz:
“Yəni bizim qanunda xarici ölkə vətəndaşına torpaq satıla bilməz, notarius təsdiq etmir. Hansısa bir şirkətin balansına alına bilər, amma şəxslər gəlib torpaq sahəsi ala bilməz. Fərdi yaşayış evləri alsalar da, evin özünün tikilisi tikiliyə xüsusi mülkiyyət verir, amma torpağı vermir.
Təbii ki, Azərbaycan vətəndaşıdırsa, torpaq alışı edə bilər. Amma inanmıram ki, hər hansı bir qonşu ölkədə baş verən siyasi proses hazırda paytaxtdakı torpaqların qiymətlərinin artmasına təsir etsin”.
Bəs torpaq qiymətlərinin yaxın dövrdə sabitləşməsi real görünürmü, yoxsa bu artım davam edəcək?
Ekspertin sözlərinə görə, alıcıların sayında ciddi azalmalar olduğu üçün 2025-ci ilin avqust ayından başlayaraq əmlak bazarında çox ciddi durğunluq yaranıb:
“Bu halda süni artan qiymətlər, bəlkə də, hansısa formada enəcək. Amma torpaq sahələrinin qiymətlərinin və tələbatın artması, adətən, hər ilin aprel-may aylarından başlayaraq avqust ayına qədər davam edir. Çünki isti aylarda, kimsə fərdi yaşayış evi və ya bağ evi tikmək istəyirsə, torpaq bazarına isti aylarda müraciət edirlər ki, yaz-yay aylarında tikinti başa çatsın və payıza doğru evləri hazır olsun. Yağışlı, qarlı havada tikinti işləri aparmaq çətindir. Amma hazırki vəziyyətdə müştəri çoxluğu torpaq sahələrinin qiymətinin artması ilə nəticələnir”.
Fatimə Əliyeva, Bizim.Media
