Naxçıvanda nə baş verir?

Moderator.az xəbər verir ki, Naxçıvanın əsas ticarət mərkəzlərindən biri hesab olunan “57. bazarı”nın sökülməsinə qərar verilib. Vasif Talibovun göstərişiylə həyata keçirilən sökülmə qərarı bazar işçiləri üçün gözlənilməz olub. Xırda ticarətlə zorla ailələrini dolandıran bu insanlar srağagün axşam bazardakı dükanlarını bağlayıb evə gedərkən onlara verilən bu xəbərdən şoka düşüblər. Mənbənin dediyinə görə, bəzi mətbuat orqanlarında satıcıların etirazından çəkinən yerli rəhbərliyin onları “Təzə bazar” adlanan yerdə işlə təmin edəcəklərini və dəymiş zərərə görə kompensasiya ödənəcəyini bildirdiyi yazılıb. Halbuki, satıcılara elə bir vəd verilməyib və verilsə belə onun heç bir əsası yoxdur: “Əvvəla, “Təzə bazar”da o qədər satıcını yerləşdirmək fiziki cəhətdən mümkün deyil. İkincisi, bu bazarda 6 kv. metr yerin qiyməti indiki halda 15 min manatdır və rəhbərlik nə bu qədər vəsaitdən kiminsə xeyrinə vaz keçəcək qədər comərd, nə də vətəndaşların qəzəbindən çəkinəcək qədər acizdir. Əksər satıcıların isə bu vəsaiti ödəməyə maddi imkanları çatmır. Üstəlik, Naxçıvan bazarlarındakı yer qıtlığı istər-istəməz satıcılar arasında ona sahib olmaq rəqabətini qızışdıracaq və qiymətlər daha da artacaq. Yerli rəhbərliyin bazarların sayını azaltmaqda əsas məqsədlərindən biri də bu rəqabətə nail olmaqdı. İşsizliyin baş alıb getdiyi Naxçıvanda bir çox insanın çörək ağacına çevrilən satıcılıq uğrunda amansız mübarizə bazar sahiblərinə imkan verəcək ki, həm yer pulunu, həm də aylıq ödənişi artırsın və yeganə iş yerlərini itirmək təhlükəsini daha yaxından hiss edən satıcılar onların qarşısında daha müti vəziyyətə düşsün.

 Göründüyü kimi bu qədər çətin labirintin içinə düşən “57. bazar” satıcılarının başqa ticarət obyektlərində özlərinə iş tapmaq imkanı olduqca məhduddur. Maraqlıdır ki, bu bədxəbər verilməmişdən əvvəl bazar sahibləri satıcılardan aylıq ödənən yer haqqını da zorla alıblar. Pulu olmayanların evlərinə polis göndərilib, təhdid vasitəsilə onlardan borclu olduqları son qəpiyə qədər “töycü” yığılıb. Sökülməsi gözlənilən bazarda böyük vəsait hesabına yer alanlara hansısa kompensasiyanın verilməsi nəzərdə tutulmur. Məlumatlı qaynağın bildirdiyinə görə, sözü gedən bazarın sökülməsinin iki başlıca səbəbi var. Səbəblərdən biri iş yerləri əllərindən alınan böyük satıcı kütləsini soymaq, digəri isə əhalinin Muxtar Respublikadan köçürülməsini təmin etməkdir: “Hələ iki il əvvəl “57. bazar”ın sökülməsi məsələsi yenidən gündəmə gəlmişdi. O zaman satıcıların ciddi narazılığından çəkinən yerli hakimiyyət öz istəyinə tam nail olmasa da bazar ətrafında ticarətə qadağa qoya bilmişdi. Tək bu səbəbə görə işsiz qalan 200-300 ailə Muxtar Respublikanı tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı. O zaman yarımçıq qalan planı indi yenidən həyata keçirmək istəyirlər. Plan reallaşacağı təqdirdə yüzlərlə ailə işsiz qalacaq və onların da başını götürüb xarici ölkələrə qaçmaqdan başqa çarəsi qalmayacaq.” Bəs, yerli əhalinin Muxtar Respublikadan uzaqlaşmasına səbəb olan bu siyasət nəyə xidmət edir? İnformasiya qaynağına görə bu sualın cavabı Muxtar Respublikanı daha rahat idarə etmək ehtimalında gizlənir. Az əhali kimlər üçünsə həm də daha az problem deməkdir. Bazar böhranının yaşandığı Muxtar Respublikada baş verənləri əsl insanlıq dramı adlandıran həmsöhbətimizin son sözü belə oldu: “İnanın, adam lazımdır ki, Naxçıvan əhalisinin halına ağlasın.”